Monday, January 27, 2020

Pathian’ hoihna – Ka testimony


December 7, 2019. Dorkate’n  Advent Khristmas program zang dek uh Biak-inn mun ah. Zizi toh Naomi huai program a hoh dia kuan hive uh aw. Biakinn a tung ua lemlak hon khak uh, eh, tungta chih hon kireport dek uh hi di eive chia ka et leh ka gari dashboard limlak ana hi, nidang a vak ngeilou indicator khat vak, huai gitkual toh, hiai bang chihna ahi di? Den a ka tai lai ua khawl phut mawk a chih dotna ana om. Kenle manual bu bang ka koihna uh zong phot zozen in, huai apan ka et leh Mal-function Indicator Lamp (MIL) kichi ahi, a engine koi hiam nna a sep di bang a semlou chihna ahi chih mu. Huai teng mah a kiang ah khak in, huai toh kisai fone ah bangbang sim theih di om hiam, patauh huai thil ahi hiam chihte enkual. Tai moh na di zen hilou, huchia a om nilouh leh bel va etsak di chih khong mu.

A zing lam chiang a servicing centre ah khatvei va hoh leh huai laitak a a indicator vaklou, scan theih teng a scan chiang ua le a diklou mu lou uh. A hoih hita inteh chia lungnuam tak a kik. A hoih hita chia lungnuam tak a zang i kichih leh lampi a tailai a thakhat a hong vak zel, a vak kipat chiang a khawl mai ngai, accelerator i siik ek lehle phatuam lou, tai zoulou. Huchia off in minute 1 khong khawl, i start nawn chiang a bel buai hetlou a i hohna di tantan kitai thei zel. A buaihuai hilou i chih dek chiang a lah, thakhat a lakloh sim a indicator a vak phut chiang a, lakloh, lakloh lou omlou, minute khat bang khawl ngai ahihna ah nuam lou, huai zoh a tai zarzar thei bel hizel.

24 December 2019. Biakinn ah Khristmas di kisak kholhna om di chi uh, huchih leh huailam va hoh ding, nitak le telsuak di chidan a ka innkuan ua kisa in kuan. Munirka phak dek a huai indicator hong vak zel, huchih nilouh mawk a, diklou di hiveh aw chi in, Aggarwal sweets, Munirka kiang a mechanic te muanhuai thou ahih dan a ma a ka zaksa ahih toh, kitungkha fuh eive chi, huai ah ensak. Hon etsak un, a scan ua leh accelerator pedal toh kisai a buai ahi chi un, a software mah apan remove a, hichia kizou himai chi uh, en le amau sang a thei zaw tuanlou ihih chiang a, a hoih chia kipak zel. Buaina om hetlou a zang, lungsim bang le nuam gawp ta tua chu, lamkal a buaiphut chih te om nawn lou. Servicing Centre a kava hohlai a a ziak d ka dot chiang a, phalbi ta inchin, tuihu khong ziak bang a sensor te khong ana kawt zek chiang a hiai dan omthei ahi chi uh. Huai a gen uh gingta sim, hoihtak a ka sil chiang a huai buaina tuak diak bang a le kithei suk mai. Huai ziak a Khristmas leh kumthak kikal bang a kitai mun, nin sim gipgiap na a sil ngam nawn lou. Haha

January 01, 2020. Kikhawm tawp, inn manoh a taisuk, sawt tai nailou chih a kipan taget mah. Tawlkhat khawl, taikhe nawn, kumthak nini a chih a om. A zingchiang a le taikhia, a light ana vak lai, a vak lailai a va ensak thak himhim d ka chih leh, dawr hoh, ka kik ua mit. A vaklou ava tonpih zel di lah phatuam lou zel. January 5, 2020 kikhawm tawp kiik lam a antang lei malam, ka taikhiak dek leh huai indicator vak nawn, huai ni chu sawtpi buaipih, tai dek chiang a kikhin zou mahmah lou. A kipat khiak theih tak a servicing centre ka inn pel deuh ua om hiven, inn ah le tailut zozen lou a huailam ah tailut suak, scan uh, hon velvel chiang ua a wire khat zusa hiam in a keih hi di ahi chi uh, Wiring teng khek vek dia tampi bei di, huai part kia a om chiang in kon thuzak di uh, huai ma na zat theih di un chia hon bawlsak dan a hon paisak nawn uh.

Huai le sawt daih lou hivo, huai indicator kha vak zel mawk, khat ten lah hon contact lou ahih chiang ua, kenle contact sawm nawn lou, tai moh zen lah hilou a, traffic jam nalai ah mi horn vengvung di in se kei peuhmah leh himai chia kihehnem gawp! January 13, 2020, Pastor Quarter ah va lut, a van khong uh bangchi kinawn sawm uh, bangzah pha chihte khong va dawp, Pastor tegel gari a nawn di uh chih ana gen, avan zah a gen chiang a huai gel in zou dia gingta lou, ( a ziak bel amau gari te CNG cylinder khong om letlut toh) kei le k’on kisa di chi mawk in, lungsim khat a, gari lamlai ah se thei hi a chih lang kuau kawm chu hi.

Van nawn di ni hita, ngaihtuah chiang a, mi panpih dia kuan in kei peuh a buaizaw kava hi de aw, kei khong buaipih ngaizaw in kava om kha de aw, ka gari dinmun dengdel lua hi a chi, ka lung ke mawk hiveh aw. Kua zot hihet lou a kei va kipiakna hizenpi, guk tawp sawm mawk!! Lawmpa Muanthang @Rual Thawmte leh Lunte te innkuan huai nitak pastor te innlam hoh di uh ahih thei sim giugiau in, Muanthang bang fone suk gawp mawk, ut sim dan a bel, amau a tungbaih ua leh man mahmah lel di uh, kei trip khat vanpua a ka kuan tang ana pai thei mahmah di chia kei sep di amau piaksawm mawk kihi in. Amah kei gintak sang a manhak tuak lua, abang hileh kua hon zot hihetlou, kei va kipiak hi a, hiai ziak a buai lehle buai mai aw le chi in, lunch nezou a kuankhia.

Amun va tung, van khong guang in, Pastor Minlian in ken i van dropna di mun uh thei khol lou (a ziak bel ama ninih hiam paita a Eastern Delight dawr mun ana kisuan a), Muamuan toh kei, kou gari ah tuang le ung hoih di hiveh aw chi. Kei ut lou, Muamuan in kei gari hekleh chisim ka hi, a hek di deih ka hi chisuk gawp mawk! Huchia Muamuan kei gari a dia tangkha zou. Ahitak a bel lamkal ah ka buai lehle kei kia nervous gawp lou di, kei sang a ka tuah bangbang uh handle dia ka muan zawk ziak hi in, chalak sim kawm tak a ka muan ahi, Muamuan kha, haha!! Ka tai kawm ua huai indicator vak pen a vak ziak chih bang hilh tuau-tuau, lamkal ah bang hiam a chih le huai dan a etkol di ahi chia kitheisak deuh a hilh zangzang, ei kha lungsim nuam deuh a akiang ah tu henhan, nuam lotel!!

Munirka ah van va drop khin, lawmte tonkhawm nawn thei di uh chi in, kei kia inn manoh a taikhia. Huai le a buaihuaina, munirka kawm lak apan Muamuan mah in gari hon tawlkhiaksak nung a. Bangtan hiam ka tai nung a ka dashboard ka et leh ka indicator ana vak ta mawngmawng lou. Den a lah a vak tawk a, aba tua vaklou. Kei le kei bang kisel suksuk. Toupa’ min a kalsuanna thawn lou eive chia ka lung nop deuh sawm chiang a le, den chiang avak nawn pah di eivoi chia ka lungsim khat ah suak zel. A bang hileh, kipahthu lungsim ah gen kawm a tai, van puak sungteng zahlak hetlou a tai, tu bang a a light le vaklou, Toupa ka kipak chi in, lungsim a thum.

Inn tung a zizi kiang ah gen, coincidence hia bang a ka thei kei, ka theih khat chu, huai indicator inn apan ka kipat apan vak, van kava guan uh, ka taikhiak nawn ua le vaklai, van unload zou, kei kia k’on tai a vak nawn lou, gari bang le smooth kasa. Thilkhat ka thei, Pathian’ min a kalsuanna, a nasem te adia i hih theih sunsun le thawnlou hial ahi chih testimony toh hong tung ka hi chih teng gen.

Huai testimony ka gen nung a le kei mahmah inle muang zoulou, ka sil ngamlouh gari bang hoihtak a va sil, huai bel enkhe ut lai. Huai van kava koih zoh Sunday ua buaina om hetlou a zang, a kal sung teng le poimoh om dan ataikhe zel. Nipi kaal khat buaina omlou, nipi kaal nihna hita, buaina om hetlou a Sunday khat zang nawn. Buaina om nawn mawngmawng lou, a light le vaklou, hoih hitop mai. Hiai te lungsim ah ka ngaihtuah lai a, ka lungsim a hong lang mahmah chu, kei a di’n thuakna di omte na thuak ngam kei mah di maw, ka hoihna, ka thilhihtheihna na ngawn le gum ngamlou chih ka lungsim ah om-om mai. Huai ziak a, phuang tham e, gen tham e chi kawm a hiai teng gelh, Toupa min thupina di'n..

“Coincidence is God's way of remaining anonymous”. Albert Einstein
“We may ignore, but we can nowhere evade the presence of God. The world is crowded with Him. He walks everywhere incognito.― C.S. Lewis

(Pathian vualzawlna deih ziak in i kalsuan di chihna ahi hetkei a, ban ah, kei ka huchi, ka ngaihsak ka chihna a hi het kei. Ka gen ut zawk chu, en i hihtheih neu chik i septe Toupa’n thei hiveh aw, thei kia hilou a hon hih pungsak maw le. Htp. Pumkhothang in ka neih haichi tangkhat lel zong a leh za in na pungsak ana chi a, ana muchian mahmah. Htp. Lianding Guite in, Na hotdamna lel zong hun ahih lai’n Lei vualzawlna zong na hong guan lai maw? Ana chi, ana muchian thei mahmah uh maw le. A hotdamna i tan ziak kia lel a leng Toupa adia i hihtheih tan, agam nasem te tuisik noukhat, singpi noukhat i piakpiak ding ahihlai, huai teng lel le hih zoulou, i hih zoh sunsun Toupa’n leivualzawlna toh hon delhzui lai chih tel!! Thupi lua maw. Toupa gam nasem dia hunbit a kipe dia sapna mu te hamphatna, lungsim nop didan Toupa’n hon chiam kha sak mahmah hi in ka thei. Nipi kaal nih bang ka gari indiacator MIL a vak nawn dia, ka buaikha di chilou hial a, lungsim nuam tak a ka tai henhen lel le thupi kasa lua!)

x

Tuesday, January 14, 2020

Ding dinden un



“Lau kei unla, ding dinden un, TOUPA hotdamna tuni a nou a hon etsak ding, en un. Tuni a na muh uh Aiguptate tangtawn a mu nawnlou ding na hih ziak un. TOUPA’N nou ading in a hon dousak dia, na paukei ding uhi”, achi hi. Eksodas 14: 13-14

Israel suante Aigupta gam apan leh Pharo apan suakta dia a pailai ua Toupa’n Mosi tungtawn a a gen ahi. A nunglam ua Pharo sepaihten delhpha thei ding hi ta, amalam ua’h tuipi san, mihing ngaihtuahna a kan na ngaihna le omlou, suahtakna ding lampi himhim omlou chi a mipite a lungkham leh mangbat lai un, Toupa’n, “Lau kei unla, ding dinden un,” chi mawk dan ahi. Tulai pau le, engpau deuh sim kawm a, a nuam thei sek e aw chia pau phelphal ut huai mahmah ding maw le. I nung ah i galte ei man/that dia hong kuan, kigalmuh ta, i mailam paina ding  himhim omlou, huai laitak a, lau kei un, ding dinden un kichih mawk chu, engpau selua kisa, khamuan huai lua e Toupa chih vengvang zozen ut huai leh kilawm maw le.

Ahi a, Toupa’ thugen a zuih ut kei ua leh a hih didan dang le om nawn tuanlou maw le. A nunglam kiik sawm le uh sih ding, tuipi ah tuaklut le uh sih ding, huai ziak a Toupa’ aw mah ngak a ding dinden mailouh ahih theih uh omlou tan ah Toupa’n a thupina, a thilhihtheihna a latsakna dia pi hive aw maw le. Ei hinkhua le hithou maw, Pathian kiang ah i lunggulh, i taksapte ngen, Aman ding dinden un, ka thilhih en un hon chi hinazen a, ding dinden a, Toupa thil lamdang hih ngak man dia ki omlou. Koi ah bangchi muh theih ding, bangchi neih theih ding chi a, alampi ding zong a buai in, i thumna, i ngetna dawnna le kingak man zozen lou sek ana hiveh aw maw le.

Aban i simsuk leh Eksodas 14:22 (b) ah, “a khut taklam uh leh a khut veilam uah amau ading in tuite bang a hong hita uhi.” Tui i chih a thei lou ki omlou, tui in hon dou a, ka phuvang zou kei kichi lou hiveh aw maw. Bucket sung a tui om, i sawk suk leh i bat tantan i khut tum suk mai, huai pi, i pang tuak ah bang (wall) dan a kichiang tou ding, huai kal a pai le chu, lungsim nuamtak a pai hihetlou di’n ka gingta. Den chiang in hiai tui bang in huchia tuipi kikhensak a i theihlouh kal a leihul a pai chih mawk! I gen chiang un, Tuipi sat tan a leihul a paisak chi in, a leihul a pai pen ah i nak focus kha sek a, apai di taktak in kikoih le, a luigal i tungma chu, lungsim nuamtak a leitak a pai ka hi chia kilaam lou hial ding in ka gingta hi. Den chiang in hiai tuite hong kimat nawn kha leh, huchi kha leh chihna lungsim toh thawmhau tak a tuipisan kan uh hingei ding in ka sungtuah hi.

Toupa’n lampi hon lah, ka hotdamna a chihte nuamtak a paikan zangzang ana hivek lou hiveh aw maw le. Lau ken, ding dinden in, ka thilhih ngak in hon chi, hun khenkhat ah hiai zaw Toupa apan hilou deuh ding hiveh aw, Ama’n zaw hiai dan a thawmhau leh patau kawmtak a hon pigalkai lou hial ding hiveh aw, Pathian zaw itna Pathian hi a, hiai hon tuaksak lou ding hiveh aw kichi khasek hiveh aw.

Ding dinden a ngak in, Ama’ aw ngaikhe gige hile bel, patauhna, thawmhauna, beidong kisakna te ana om tawm deuh dia, huai hilou a, thum kawmkawm mah a Toupa’ dawnna ding mah eimah in bawlsawm a, lampi ina zonzon chiang a kilungkia, kithawmhau, kipatauzel ana hi ding hiveh aw, Toupa k’on muang chi kawmkawm a muang lolou kihi ding hiveh aw chih bang ka ngaihtuah hi.

Toupa’n Mari bang a a khebul a tu dinden a, hamphatna hon deihsak lai a, ei ana ki Martha lokha sek, huai teng mah ei mah in lungkiakpih, buai kisalua, tawl kisalua, thanem lawh chih khong a ana ki-omkha zel ahi de aw ka chi hi. Toupa’n lau kei un, ding dinden un, ka hotdamna kon etsak ding en un, pau kei un chi hiveh aw, i muang zou taktak na diam?

(Limlak kha https://www.pexels.com/ apan kila ahi)

Thursday, January 2, 2020

Hannah’ Thumna

I Samuel 1:11 “Sepaihte Toupa aw, na sikhanu gimna en a, n’on theihgige a, na sikhanu n’on mangngilh louh a, na sikhanu tapa na piak leh, a damsung teng Toupa ka pedia, a lu met ahi kei ding” a chi hi.

Hiai a tung a thu Hannah (Zawlnei Samuel’nu’) in Pathian kiang a a thuchiam, a ngetna, thumna leh ngetna ahi. A tanchin i theih chiatsa ahi a, saupi iva gen man kei ding. Elkannah in zi nih a nei a, khat Peninnah ahi a, khat Hannah ahi. Laisiangthou in Peninnah in tate a nei a, Hannah in a nei kei chi hi (I Samuel 1:2). Hannah in leng tapa deih mahmah ahi ding a, i tangteel a thuchiam Pathian kiang ah chiam in tapa ngen in thum hi. A ban i sim leh Pathian in Hannah thumna a dawng a tapa a nei a, amin Samuel ahi. Amah Samuel Zawlnei thupitak a hong suak hi.

Hannah’ thumna i et leh mimal hamphatna ding, ta neilou nu chi a kou leh muhsit a omna bei na ding mai hilou a, Pathian nasem ding ngetna hi veh aw maw le. Toupa, tapa hon pia in, nang adia hon pe nawn di ka hi chih himaizen a, thupi lotel! Toupa hiai ka poimoh uh, huai hon hihsak in, huai lam ka tasam uh chia mimal adia thumna ahih leh mikim in i thum ahi. Himahleh lungsim tamzan a, Toupa hiai ka poimoh, non hihsak leh Na gam adia, Nang adia zat ding ahi chih thumna ahihleh i na zat ngei luat hilou thumna, lungtang tawng apan Hannah thumna zaw mikim in i na zuihzoh hetlouh thumna ana hiveh aw maw.
------------------------------------------------------------------------------------------
December 31, 2019 in innkuan 4, ta neu simsim lai nei, biakinn prog. va telna dia omna mun gamla, lemtang chetlou chi in Pa S Thuamsiam’ inn, Sri Niwaspuri ah 2019 mangpha khak ding, 2020 vaidawn ding, Pathian min a kikhopna saulou neikhawm ding chi in ka kikaikhawm uh hi. Hiai hun a paikhawmte a chituamna mahmah khat ahih leh ka inn nu teng uh 2019 Dorka Camp a hong kimankhawm, huai apan Prayer partner a kinei, sun leh zan omlou, a poimoh hunhun a, honna thumpih un kichi ngamte ahi uh hi. Kou innkuan mahmah in le ka hun zatkhawmpih dingte uh innkuan kikhopna a a min uh bangzah vei hiam kana gen khaktak uh ahi ua, amaute mah leng huai dan a kou adia ana thumte ngen mah ahi uh chih theihna in kinaihna mahmah, kizopna chituam mahmah hon neisak in ka thei hi.

Kikhopna ki pan, Toupa hoihna chihte kikum in, kou innkuan in Toupa’ hoihna ka muh leh don te uh chih khong kipahthu genna ding hikawm in sharing hun saulou kazang ua, huai a kigente, Toupa’ muanhuaina, a hoihdan chihte a thupi vek ahihlai in, khat in hon khoih dan tuam diak in ka thei, sawt pek a thugelh a bul ka pat, aban ka zop sawm chiang a lemlou zel, hiai sharing ngak kana himaimah hon chisak hial hi.

Lawmpa Muanthang (Rualmuanthang) in hon gen a (verbatim hilou in, ama gen dan recollect theih dandan in), ka zi (Piak aka Thianpiak) toh ka kiten zoh ua nau neipah theilou, kum 2 bang kitengta, nau neilou a om, Piak lah a mizia himhim nau deih a deih te, huai thutuam hileh pressure mun tuamtuam apan kiza zel, huchi in khatvei Hospital khat kava naih ua, Doctor toh va houlim in, damdawi nek ding hon pia a, huai te zoh chiang a a ban sutzop touh zel ding chi in. Ei ngaihtuah dan a chu Hospital va hoh, doctor va mu, damdawi nek ding hon gen, Piak bang huai te nek pah kilawp dia gintak mahmah lai a, aman ne ut ta lou, damdawi zang lou ding, Pathian ngen ding chia ne ut bilbel lou. Doctor kiang ah le va follow-up nawn lou, a damdawi ne ut lou ahih chiang a! Huchi’n Toupa’n thumna hon dawng a tapa hon pia, ginna a ka zi ka phakzohlouhna chi in hon share hi.

Hiai hon gen in ka lungsim hon khoihkha mahmah a, kumbul a Hannah’ Thumna chih thupi a zang a laigelh ka pat, tutan zoh theihlouh a om, hiai ah a kimta ka chi hial hi. Leitung pilna siamna sangta, Doctor te le pilna siamna Pathian in a piak eivele, amau te siamna zang a hihtheih dan tuamtuam omte Khristian ethic toh bang a a kituahlouhna ding om khong i chih lai in, huai hihdan tuamtuam te a dik a dik kei chi in kuamah ka mohsa ngam hetkei, le va judge ding ahi kei, I Laisiangthou in le kuamah vaihawmsak lou ding in hon hilh. Himahleh Hannah’thumna dawngpa Pathian mah tunia i Pathian hilai a, Hannah thumna a dawn bangbang a hon dawng thei lailai ahihdan hon muchiansak thak mahmah hi.

I thumna tun na ding Pathian leh Hannah’thumna tunna Pathian a kibang ahi a, ei thumna dawng ding Pathian leh Hannah’thumna dawng Pathian leng a kibang ahi. I nget dan a kibang hia?

Muanthangte Innkuan
                          

31st December 2019 a kimukhawm innkuan 4 te
                           

(Khovel pilna khang zel ah, nau neih theih dan chituamtuam bang le tamta, huai dan te a hoih leh dik ahi mah hiam ei Khristian te a ding in. Tua bang lampi tuamtuam khovel pilna toh hong paikhawm tengteng Pathian apan mah ahi diam chih simtute ngaihtuah ding chi ni maw

Hiai thugelh kuamah kawk tuam hiam, phatna hiam hilou in, Abraham Pathian, Isak Pathian, Jakob Pathian, Hannah' Pathian mah eite Pathian hilai a, na lamdang semlua ahi tuhun ah le chih naktak a gen utna ahi zaw).

Monday, December 23, 2019

Toupa i Diktatna



Kum 2018 bei dek in, Toupa, na ompihna khut kei (kou) toh a ton kei ding leh, hiai ka omna mun ua pan hon suantou ken chi in Exodus 33:15 pansan in, innkuan kum thak (2019) thupi ding in zang ni ka kichi uh hi. Toupa’n kumthak 2019 hon musak a, Ama ompihna ei toh tonkhawm ahi chi in ka lung uh a nuam hi.

Lungsim kipahna tak toh kumthak paltou dia kisa in, innteknu sepna lam bang ah leng kaisanna January 24, 2019 in hon mu a, mi’ading in gentham hikei mah leh, Technical Assistant apan Technical Officer chih min bang hon neih chiang in, ka innkuan un ka lung uh a kim mahmah a, ka kipahna uh a lian mahmah hi.

Promotion ziak a kipahna le kam in genkhin man nailou chih ding in innteknu’nau Debora Muansang, bangtan hiam apan damlou, hong gimse mahmah a, doctor te a pan thuzak bang le ngaklah mahmah kawm a lin mahmah chidan in a gal ah aki om liai-luai a, Toupa’kiang ah a damna ding ka ngen uhi. Debora dinmun in hoihlam nawt theilou ahihman in January 31, 2019 in Guwahati manoh in ka innkuan un kava zin uh hi.

Guwahati tung, huai tan ka tun theihna ding ua pan hon laksak ka U te’inn ah va lut zual in singpi va dawn, huchi in hospital zuan in ka taikhe nawn ngal ua, Hospital kava tung un nitaklam dak 5:30 a gingta hi. Innteknu Debora mu ding in ava lut masa a, amah hong pawt in ken kava mu hi. Huai kava muh ua kava houpih uh, ka houpih tawpna uh ahi ding chih kua a thei??

Kiiknawn le, ka innteknu’promotion ding hi ka ngaklah mahmah uh, innkuan thumna bang a leng ka lat gige uh ahi a, Toupa’n a ompihna hon tangsak in, promotion hon pia a, a ngetna lam a tam toh teh a kipahthu gen ding zah a leng genkha zoulou hi in ka kithei ua, ban ah, a kipah huai ding zahzah a leng kou leng kipak kha lou, huai lam sang a thudang lungsim hon kamzaw toh hong kizuih leh, tua te tengteng ah Pathian ngaihdamna ka ngen a, Ama’pina ziak ahi chi in Thupina. Pahtawina tengteng Pathian ka pia thakthak hi.

Debora Muansang, hospital a lum kava mu a, khatvei nak ding lel leng a nakpan a ngaihdan, bangzahtak a gim ding ahia chihte kava mu a, nak ka hia naklou chih theilou ding khop a bangmah a veilou a ana naknak ihih khong manphatdan hon muchiansaktu ahi mahmah hi. Toupa kiang ah Debora damna ding tamveitak kou kia hilou, mituam tuam, a tanchin zapha teng in hon ngetpih lai un, damna ei mihing ngaihtuahna bang hilou, na nawn hetlou ding a damna Toupa’n hon piaksak ta hi. A dam te a ding in damna hiai pen i nget ahi hetkei a, taksa mah a omlai a nuikhawm, kapkhawm thei lai ding damna aki lunggulh mahmah a, huaimah leng a kingen a. Angmasial pi aki hi a, ei a ding kia ngaihtuah a kihi mai a, amah Debora in khatvei nak lel ding a sual dan te, minute 5, dakkal kimkhat, dakkal khat, nikhat nak ding a sual dan khong ngaihtuahna ah leng langkha lou khop in, dah kisa in, vui kisa in khasiat bang a kisawm kha a, bang achia nikhat bek hon ompihlai lou chih bang lungsim  ah a lian mahmah hi. Himahleh, Amah zaw, khatvei nak ding bang leng a hatna, thaneih tengteng toh kisa a, hu-la a, hi kuai-kuai nawn lou in, a taksa tengteng thasang a pang nawn lou in, Angelte toh nat leh sat thuak nawn hetlou ding in, kipaktak in, leng diai-diai kawm in Toupa phat a lasa ta ding uh chih gintakna in, damna kipah huai ahihdan hon musak mahmah hi.

Ei a damlai te’n den chiang a van a i om ding dan a lim a i chin te uh, aman a tak a phat a laam ta ding ka chih chiang in, Amah Khristmas zang manpha pen ding hitah e hon chisak a, Merry Kristmas to you nu Muan chi in ka innkuan un Kristmas chibai kon buk uh hi aw nu Muan.

A chihleh Toupa’ompihna i tankum ahi, Na ompihna kou toh ton hen i chi a, a tonkhawm in i thei hia chih ka genkhop chiang un, chi thei tham e. Laphuaktu khat in Na ompihna, na tonpihna khatveivei mel in hon musak in a chi a, kou bel, khatvei vei hilou in, hunteng in A tonpihna khut mu in ka kithei ua, muhtheihlouh khut le hilou in, Toupa khut in, bantha hat in muhtheih in hon pi ahi ka chi ua, Toupa’n thumna hon dawn dan, hon tonpihdan, hichilawm lawm a na ngaihsak dia Toupa kei kua, ka innkuante kuate ka hi ua hon chisak Pathian in thupina, pahtawina, phatna tengteng tang ta hen aw!

Tu in kum 2020 galmuh thei phial in a ki om ta, kumthak ah bangchi bang a kalsuan ding ahi de aw Pathian hehpihna a kumthak mel muh ngei lam-en kihi a chia a ka lungngaihlai in, Toupa’n hiai hon chi hi in ka thei a, “TOUPA i diktatna uh ahi”. Jeremiah 23:6 (b). Mihing muanhuailoupi, dengdelpi, ginna ah hi in salam ah hileh, huihmut na lamlam a awn gige thei ana kihih lai in, Toupa ei lam ah pan a, amah ah i belh tinten keileh bangmah kihi mahmah lou ahi chih hon muchiansak a, diktatna, itna, hoihna i chihte Amah a pan mah ahi. Huchi hilou a, mihing kilimbawl lel kidiktatsakna, hoihsakna te zaw mitsiip huai dingpi ana hi e chih theihchianna hiai Bible tang apan houpihna ka mu hi.

Huai ziak in Toupa’n dam a kumthak 2020 hon muhsak chiang in, bangkim a ka bangkim Toupa na hi chi dia hon deih eive ka chi hi. Mihing diktatna hilou in, mihing hoihsakna hilou in, mihing pil kisakna hilou in, abulpi Amah ahi chia kihasuan thak a, kibulphuhna kichian toh kalsang zaw suan ding in, TOUPA ka (i) Diktatna (uh) ahi chi a, Khrist hoihna, diktatna a kithuam a kalsang zaw ka (i) suan kum (uh) hi din, TOUPA hon panpih in!


Monday, September 16, 2019

Puanmalngat siampu puanak


Himahleh Samuel in bel naupang mahleh, puanmalngat siampu puanak silh in TOUPA ma ah na a sem hi. (I Samuel 2:18) Hiai ah I keyword dia ka deih ahihleh puanmalngat siampu puanak chih ahi.

Samuel, Pathian zawlnei thupitak hong hi, Isrealte kumpi masapen ding thaunilhpa tanchin, a neulai thu ahi. A tanchin i theih sasa ahi a, i genvek man kei ding. Samuel ahih leh Anu Hanna ahi a, apa Elkanah ahi. Hannah in ta deih mahmah a Pathian kiang a a nget, a ngetna dawnna Samuel ahi. Nawi a ngawl apan a Siampu Eli kiang a Pathian’ nasem dia om ahi.

Siampu inn a khanglian, Pathian’ nasem dia chiil a om ahi a, a sep ding mah ahi va chihkhak baih a baihlam ahi maw Samuel tanchin i et chiang a. Himahleh innsungkhat a a khanlet khoppih siampu Eli’ tate toh a tanchin uh kilehbulh chetchet mawk hiveh aw naupang Samuel kha. Toupa’ na a sep theihna dia, Pathian’ pomtaak ahihna dia a hih d thei ahi Samuel in. Siampu dia chiil a om ahih chiang a puanmalngat siampu puanak silh pah.

Sawltak Paul in I Korinthte 6:19 ah, “Ahihleh na sapum uh, na sung ua om Pathian kiang apan a na muh uh, Khasiangthou tempul ahi chih na thei kei ua hia? Nou mau a leng na hi kei uhi”, ana chi. Huchih ahihleh eite taksa pumpi Khasiangthou’ tenna temple ahih leh i taksa tung ah siampu nna poimoh tak sep ding nei ihi. Ei adin i puanmalngat siampu puanak bang ahi dia le i siampu na sepna ah? Eite a ding a i puanmalngat siampu puanak ahihleh Laisiangthou bu sim sim ahi chi ihi.

I Laisiangthou, i puanmalngat i silh khaklouh ziak ua Siampu Eli tate ana kibang kha pahpah hiveh aw mawle. Khristian innkuan a khangkhia, Sunday skul hoihtak a kai, Samuel bang a Pathian pomtak hi ding, Ama ah nasem dia lamet ihihlai a, ana kilampial kha zel. Siampu Eli tate bang a ana omkha, i puanmalngat siampu puanak i silhkhak louh ziak ana hi mahmah ding hiveh aw.

Ka tuailaipihte, i puanmalngat siampu puanak i silh tinten kei ua leh i khovel uah paikhelh na ding tam a tam hiveh aw maw. Zanlam deuh a Facebook group khat a ka muh khat kon share mawkmawk deh. Mikhat in hichia gen hiveh aw. Eimite le zu dawnlou lah kihilou, zu zuak di khong kikham hang a, a ngawl lah hilou, meiteite’ zu ngen va dawn. Meiteite hausa sak hulhul hang a. Huai sang in ei mah in zuak in, ei amah dawn in kileisak le kipanpih tuah hi ding, hauhsakna lampi hi ding chi hiveh aw. Ngaihdan hoihpi leh kideihsakna mahmah bang ahi maw iva et zual leh. Himahleh, hiai bang a hausa dia kilamtouhna i Laisianghtou in hon sinsak hauhsakna ahi hia? Thilhoih kideihsakna mahmah a bat lai a, i hoihsak te i Laisiangthou toh a kituakna hia? Sam gelhtu in, “Nang loungal thilhoih himhim ka nei kei”, (Sam 16:2 (b) ana chi hiveh aw. I laisiangthou pua a kipahna, a kilawm, a hoih, i zon khak ding le kiven huai mahmah.

Sam gelhtu mah in A kipahna uh Toupa dan ahizaw a, a danthu sun leh zan in a ngaihtuah ngitnget hi chi. I kipahna bang ahia? Bangthu ten hon kipaksak a, bangthu in hon thathousak a? Toupa danthu te sun leh zan in I ngaihtuah hia?

A hoih, hoihlou, kipahna, hon thathousak chihte Toupa’ dan ahi na hia? Siampu Eli’ tate bang a temple a omom hizenpi a, i innkuan a dia hamsia tuntu hihkhak theihna khovel ah, i puanmalngat siampu puanak (Laisiangthou) sim a i kikep kei leh Khasiangthou temple i sapum ihihsiat ban ah, i khang om sawn ding te tan adia hamsia hihkhak theih ahi. Ka tuailaipihte, Samuel bang a Toupa ma ah ana i seplai in, i puanmalngat siampu puanak isilh manngilh hetkei ding uh aw.

(September 15, 2019 Bible Sunday a EBCC Delhi a sharing hun piak a ka om a, ka share ahi. Thugen ngeilou chihmah, ka gentup zah pekhezou ka kisaklouh ziak a, a chian zawk khak leh chia gelhthak ahi.)


Saturday, June 8, 2019

Papa, Na Phone Ka Enthei Diam?

Ka tanu summer suty kipan ta ahih leh a suty sung father-daughter time chidan kizatpih leh, a hinkhua a pichinna lampi a ziltheih dan omkha de aw chi’n ka kaina lam apan suty ka ngen hi. Tup deuh chu, naupang kum 5 ching pan, bangpi kikum theinailou ding chih a hih kawmkawm a, bangchi hiam a a lunglutna deuh theihtheih dan om hiam? Ban ah kei mahmah in le ka tanu thei ka kisak zah ka thei hiam chih ki-enkhe ut deuh leh banghiam tomkha a attention lak khak sung piching tak a houlimpih sawm ding chih ahi.

Gentak bang in naupang ahihlai ziak mah hia, houlim chih lampang ah bel tup bang a houlim khak om khol kei. Papa, na phone ka enthei mai diam? Chih kidot leh nget chu ka kihouna tampen uh ahi mai. Phone a game download dan thei ven chin, a kimawl peihlua hilou, a dawnlou ut top mai. Game bangzah ka neita chia huai sim dendon mai. Numbers 1,2,3....khong va simpih dek hial le sawt ut lou ahih toh, a game a count thithe bang le hoih kisa suk zel. Youtube ah Peppa Pig, Ben & Holly, Barbie Life in a Dreamhouse chihte tampi ka theihbeh lawh tuak mahmah uh.

Phone en-en lai, banghiam a lunglut zawk, a ut zawk a muh chiang in a phone koihkhe buk hiam, a hih keileh a letna taal khia in kesak zelzel hi.Hehsan sim kawm a, “Bawi, nang pilvang zoulou, na phone koihbuk zel hiam kesak zel, tampi man hi a, se leh kilei zou nawn pahlou di eivoi, tuban i en nawn dah diam?” ka chi zel hi. Sawt a daih kei. Amah sang a pangzou lou zaw ka hi gige mai. Naupang leh hausa thusel theihlouh chih a gen sek uh ana dik mahmah ve.

“Papa, na phone ka en nawn mai diam?”, “En nai dah aw Bawi, i houlim phot kei dia”. Minute 2/3 zoh a, “Papa, na phone ka en thei mai diam? Pliz, ka kesak nawn kei na di”, kidek haksa hi ta, “en lua aw Bawi, ka nau in ka neih, ka piakpah theih phone en ut, i enkhawm d aw Bawi”, chia piak khiak hizel mai. Ka tanu in ka phone kesak nawnlou dia ka gintak ziak a pe nawn ka hi hia? Pilvang ta ding, dawm theih deuh ta dia gingta ka hi hia? Hilou. Naupang chik ahih chiang a, denchiang a taal khesak nawn thei, a lunglut zawk, a pahtak zawk banghiam mu leh tuangtung khong ah koihbuk a taikhiaksan ding ahih le ka thei. Ahihleh ba ka piak zel oi? Ka itluat ziak hipen mailou di hia maw, itluat ziak a, hihkhial nawn thei chih thei kawm a phallou ngamlou a, pe zel, ensak zel ka hi mai.

Huchia ka tanu a dia thil phallua ka kisak lai in, hiai mah hi ding eive i thumna te khong dawntak hetlou, mi nitna a dim, sianglou, khelhna a dim ihihlai a le, thumna dawn a ki om i chih theih chih ka lungsim ah hong suak hi.Ken ka tanu ka it mahmah ziak a ka phone kesak leh sethei ding bang le pe ngam, ensak ngam, phone chu a siat leh leithak theih, sum i neih nak leh. Huchihlai a Pathian in hon itna A latsakna dia i nget te hon piching zel a, hichia Ama kiang i zotna ding lampi honna bawlsak zel mah hilou ding amo? A ziak, hotdamna neilou in si le, i pumpi chauh hilou a, i kha mangthang ding, huaimah a itluat ziak a A Tapa Jesu Khrist isik a si dia hon sawl a, tua Pathian in a Tapa’ tungtawn a i nget hon pia ana hi. A itna, zahngaihna lian leh lamdang ana himahmah lou hia chih hon phawksak hi. Mikhial hi, khial zel thei ihih thei Pathian (khialh i tum ding chihna hilou), huchia le itna, zahngaihna thupi ziak a thumna dawntak lou himahleh hon dawng zel ana hi. Ka tanu ompih ding, amah adia hun pe ding ka chihlai a, kei zil ding om a hiai bang lungput honna pia hizaw ding eive ka chi hi. Ka tanu sang a ken poimoh ana neizaw ka hi chih ka phawk thakthak hi.

Johan 14:14 Nou ka min a bangpeuh n’on nget uleh, ka hihzel ding hi” a chi hi.
Johan 16:24 Tu tan in ka min in bangmah na ngen nai kei uh. Ngen un, huchi in na mu ding uh, na kipah uh a kimna ding in. 

Tuesday, May 28, 2019

Mihing’ Lungput

“Thil tasam bang in mihing khut a nasepsak in leng omkei, amah mah bangkim kiang a hinna, hatna leh thil tengteng pepa ahizaw hi”. Nasepte 17:25

Mihingte kha lian a kiliansak, thu a kithupisak ana kihi hiveh aw, a ngeina dan a. Pathian in thupitak a hon bawl, leitung a ganhing tengteng, sing leh loute tung a thunei dia honbawl ana kihih ziak le hinteh, kiletsakna, kichapousakna chihte i mihinna khat ana hi mawk hi. I mihinpihte tung bang ah theihlouh kal a ana kiliansak lua, ana kithupisak lua in, i phawk mama a kuahiam khasiatna ana kihiman khasek hiveh aw.

I mihinpihte tung a banghiam kisemsak, hihthei kisakluat chihtan zaw a ziazia om le hilai, a hoih ahih hetlouh kawmkawm in. Khatveivei chiang a Pathian nasan banghiam sepsak hile kilawm bang a kingaihtuah khak theih mawkmawk hiveh aw. Kikhawm in, Pathian a dia banghiam sem kisa, Pathian bang kipak tuntun dia koih mawk! Pathian thil bangkim hihthei, i hinna, i hatna, i damna leh thil tengteng Amah a pan ahi, amah kia biaktak Pathian, phattak Pathian ahi, Ama ziak kia a nahoih i chihte semthei lel kihi, Ama’ vanzat khat lel, hoihlouhna, chitlouhna tampi mah toh, A hehpihna ziak a hamphatna mu lel ihi chih bang kimangngilh khak a om thei mawkmawk hiveh aw maw.

Pathian lawmbawl ding, pa bawl ding ahih lailai a, khatveivei pilsiamtak a kichalak beihsawm kha zel hiveh aw. Ki bargain sawm mawk! I lungput ana diklou man sek hiveh aw. Banghiam i deih leh poimoh a om chiang a, ei lam pan a hoih a i theihkhat sem a huchia Pathian lungkim sak khong ana kisawm hileh kilawm, kinaupang bawl kha hileh kilawm thei hiveh aw maw le, nou na huchi du’am ah?

Himahleh Aman i tangteel ah mihing khut a nasepsak in ka omkei, bangkim kiang a hinna, hatna leh thil tengteng pepa ahih dan chiangtak a gen hiveh aw. Pathian lungtang tengteng thei a enpa’ mai ah i mihing’ lungput uh bangchi tuk a kih huai ana hi dia? Hehpihna leh Itna Pathian hilou hileh amai a saantak, pomtak zaw om hetkei mahni maw? Toupa, ka lungput uh kih huai, nang adia luaksuah huai ahihlai a le, na itna hehpihna mit toh hon en a, mit nauta bang a non kep kipak lua ung!

KHALAM TUAILUAI LOUHNA

  Tulai in taksa damtheihna lam ah khanlohna liantak om a, taksa sawizawina chih koipeuh a kihah gen mahmah hi. Taksa kum 40 i pelh nung ban...