Ka ngaihdan a hi bangbang leh thugelh hoih kasak bangbang ka koih khawmna mun ahi. Nang leng hehpih in hoih nasak a om a ngaihdan na kup nopleh na utut na na gelh thei a, hiai a thugelhte mundang a dia na deih leh hehpih in hon zasak inla, na lakna mun a source leng hon na gelh telsak ve maw...
Wednesday, May 19, 2010
Tuesday, April 13, 2010
Ka Diary Zong Ka Shillong
(I Thulu hi a simsiam lou a om khak leh a Khasi pau deuh a kon teel ahi. Khasi te’n kha Bank of India chih khong ‘Ka United Bank Zong ka India’ chi unchin, huai ziak a ka Shillong Diary chihna dan a kon teel ahi)
Hun sawtpi a pat in eimi tampite’ a dia siamsinna munpi a I na zat gige uh Shillong khopi ahi. Hiai mun a pat mitam tak in lehkha I na zil ua, tampi mah hiai mun a pat in sepna/bawlna kong ah I na lohching ta ua, a hong om tou zel lai dia, tampi mah leng I na lohsap na mun uh ahi.
Shillong hi gam kitawi litlet, taksing tamna, vuah tamna, zu tamna, sepaih tamna, leh Kom Kuva tam mahmah na mun ahi a, a gam a vot a, a nuam. Amite ahihleh aneu ua, kuva a hai petmah uh. Piteekte nangawn in gotawng a kuva su keuhkeuh in a hai uh hi. A gam takbel gam hoihlua hi’n ka thei kei. Kense lak a bang. Himahleh huchi bang a kensia a hihlam thei hetlou a hin theihna mun a hi thethup.
2003 June kha in mitampite sulnung zui di’n ken leng Shillong ka zuan hi. Bus a tokham zen a tutnung khovak philhphelh chih di’n zata’ gen Shillong vangkhua ka tungtou hi. 1997-98 kikal a kava omkhak ngei zek ziak in ka tun in leng kuamah pi ngai hetlou in Happily (Happy Valley ), Assam Regiment Centre (ARC), ah ka nuneu kiang ka tung thei hi. Huchi’n kei tun nung sawtlou in lawmpa Ginthianlal@Lalneu leng hong tungsuk in amah toh ka zawlpa Lambawi (Zangkholam) makaihna nuai ah Admission Form la, submit chihte in ka diang pah hehu uh hi. Eimi bang admission zong ngen khong a lang a lang ah kipelh tuah hehu in a om a, a college kai taktak sang mah in nuam zo hileh a kilawm zozen hi.
Shillong a laisim dia kuan peuhmah hih zel dan in College etmasak pen bel St.Edmund’s leh St.Anthony’s te hiphot hi. Huaite nih a muh keileh chu a dangte kin huai lou, awl a beih theih gige chi dan ahi. Huchia bangtan hiam ka ngak nung un huai ka apply te gel ua admission mu thei dite min takkhe ta uh chih thu hong om a, lawmpa toh zing ann bang ne manlou zen mah in College lam kava delhpah uh hi. St.Anthony’s a kava en masa ua, mi ana tam petmah hi. Kouleng kei min a om ke’h kua min a om dia chi hi awmtak in milak ka va phu trantran ua, a tawp in notice board bang kava phu kha khong ta uh hi. Huchi’n min kon ban etsuk ua, en suksuk, a tawpna a omlou di sak nung in ana om kei taktak hi.
Lungsim nuam chet lou ki lung nopsak teitei chu a haksa mahmah ve. Kou gel chauh ana hilou, eimi dang tampi mah leng ana om ua, ka tam tuk un bel a mu ka tawm mahmah uh hi. Chimoh lolam bang mi’n na mu uh hiale a chih chiang un “a theikei lua uh, denchia kisiik mahmah di uh eive, hong la kei na ua” peuh ka chi maimai uh hi. Lam-etna khat omlai, St.Edmund’s! Anthony’s a min omkha louteng in St. Edmund’s ka ki delh huan nawn ua, tunchu ka tam simta uh hi. Anthony’s a kava hohsang mah un mi ana tam zaw a, ngak zek a mi a thenzek chia et theih hizen pi, huchi di chihna lungsim leng kinei theilou in milak phut petmah in kava phu nawn uh hi. Huchia milak ka va phut lai un a nuam hetlou, lah phatuam mahmah khat kava tuak kha taget hi. Huchia milak phu a ka buai lai un mi kawm lak pi ah mikhat in “Sir, Sir,” chi’n hon na sam kaukau mawk hi. Huchia admission zong a ka min om hiam chia kiphu noinoi lak a khat in Sir, Sir hon chih khiat mawk leh ka mai lam ate le dak duamduam in a kihem sosouh ua, painang hon awn zozen uh hi. Pautam lou in lawmte toh kizui lutsuk in min kava ban et ua, lawmpa khat Mang (Thangzamang) min chauh ana tuang leuhlauh taget a, a dangte chu a omlou hizel mai,
Den a Sir a chihpa uh min omlou mai chu a zumhuai takzet ahi. Sir, hon na chihna ziak kon gen vanglak di. May, 2002 a pat March, 2003 tan Lunglei a Teacher toh Warden thuah in kava om ngei hi. Class sanglua vala kei mahleng ka omna skul uh Class X tan ahi a, huai a ka naupangte uh Higher Secondary sunzom dia Shillong a hong kuan, amah leng St. Edmunds a admission zong a om in hon na mukha, hong muhtak a hon na ngaina lua a hong na sam ek-ek chidan ahi. A zumhuai deuh a hive’n a phattuamna le a om aka. Haksa hetlou a min bang va ki enpah thei hiven ah.
College admission zonna lam in lawm bang tampi ka neih beh manta hi. Amasa in Lal toh chauh ka hi ua, tun chu Thamuan (Thangkhanmuan), Mamang (Khailienmang) leh Thathang (B.Paukhanthang) chihte toh ka kimai kha ta ua, amaute toh Shillong a ka hun zat sungteng ka ki pawl den ua, ka hinkhua a dia na tampi ka zilna leh thil kilawm leh hoih tampi hong sinsaktute a hong hi uh hi. Kuansan college te’ a lah kichinglou chi in Bissau College , Laitumkhrah ah admission ka bawl uh hi. Mi’n koi a kai hong chih chiang un Bissau College , opposite St. Edmunds ka chi thouthou sek uh hi. Edmund’s bang kha ki genkha ut teitei sese chidan ahi. Hiai a thil kikhel mahmah ka theisuah phing ahihleh Cl-XI leh XII simlai khong a lecturerte’n na college kaina di uh tua na Cl-XII percent un gen di ahi, lainak pi’n sim un hong chih lai ua, kipilsak a, ka thulaklouh laite kisik huai hina e ka chi vongvong a, lah a kikhel ahita si a…
Shillong khopi ah kum 3 sung ka hun zat hi huai a pat tuni tan a dia kalsuan dan bangkim ka zilna mun taktak ahi a, manpha kasa a, ka ngaihhtuah kiik khak chiang in Shillong lou mundang a pai hileng bang ka chi de aw ka chi vungvung sek. Student-Family Relationship hi Shillong tuk in mundang ah a hoih de aw? Ken ka theihlouh man eide aw ka chi. Family te’n studentte a deihsakna uh a thupilua. Nu Niang w/o Pa Khen (H.Chinkhenthang) in lampi a kituak phut hong chibai a, thumna I nei zual di chia lam nawl deuh a hong dinpih a, hon thumsakte ngaih huai hina e! Huaikia hilou, meh khatvei na leilouh uh leng phatuam di, student na hi ua, hiai khatvei na meh un chia a khutsuak ua piang ngei squash (biscuit) polythene a a tunsa a hong piak sekte bang manpha hina e! Kipahthu siamtak a genna chang lah kana thei kei ngal a!
Motinagar a innluah a om, ka inn kiang ua Pa Muang (T.Khamthianmuang) te nupa hon deihsaknate uh thupi hina e! Manpha hina e! Nu Hau(Hauniang) w/o Pa Muang in a ofis ua pat a paper note gelh nang a lomlom(bundle) a hong puak sekte, hong puak a inn a om hongla un chimai lou a, amah mah in hong piak tenten dante khong thupi kasalua! Exam zou a innlam paidek chia kumkhat laizilna damtak a zouthei kipahthu genna ann I nekhawm di uh hon chihte uh..ka manghilh ngei kei, manghilh di’n le ka phal kei bok! Motinagar AG Quarter ah om Pa Muan (G.L.Romuan)te nupa felna leh kipiak zohnate, U Khum(H.Hauzakhum) mi ngaihnat siamdante, nou a bang koi a ana zil tuam na hi ua oi chihchih di’n hoih kasa.
ARC a om sepaih zite’n lehkha zil a omte a deihsak dan uh ka manghilh thei kei. A sepaih ration ua Chini ana la ua, dawr a Rs.18/kg ahih lai khong a amau Rs.11/kg a hong piak dante uh leh sepaih canteen a pat niteng vanzat ding sabon, surf chihte kiman tak a honna laksak gige dante uh, a hun tak in ka leimah hiven kana chi a, hamphat huai tuanlua ahihlam kana ngaihtuah ban kei. Kipahthu hunlem ka muh masakpen ah ka gen di. Toupa hunlem hon pia in chihkan ka hihtheih lah a om kei ngal a…
Ka lawmpa Davis Tonsing (Thangmawi) hon deihsakna te manghilh hak hina’n chia. Kong bangkim a kei a di’n a kiman sak gige. Phun hatpi leh hehbaihpi himahleng khatvei mahleng hon hehsan thuk kei, ka buaini in hon taisan kei a, khotang leh biakna ah hon makaih gige. A hon makaihnate thupi leh lamdang! Buaina a lianlua, aneulua omlou in U Mawi ka chihteng in ka gen tengteng ngaikhia in thupi kei chi hetlou in non suk vaiven pih gige a..Oh! bangchi’n kon thuk kiik nawn thei dia?
Shillong ka omlai a EBCC Pastor a om kha chet Rev.Pumkam, Pa Kam ka hinkhua a dia na lamdang pipi leh ka kalsuan dan ding bangkim ka zilna na hi. Pa in ta a kep bang in non kem a, non thuhilhna leh deihsak nate thupigen hina e! KHUBLEI SHIBUN mo Pa Kam. Nang toh I kituah ma himhim in Pastor kichite kiang a om ngam di’n le kana koih ngei. Ka pum zahtak a, a kiang ua om chia Pathian thu kia gen teitei di peuh kana sa mai a, Pastorte leng mihing mah, buai thei, nuithei, dahthei, hehthei leh kipak thei ahi chih chiantak in ka zilkhia. Thutak a kihou ut selua a I kimuh na mun mun a iki chiamnuih vak dante khong ka ngaih vungvung ni a tamsek.
2003 SSPP Founder Sports lastday Football Final kha zekai gawp. Khuamial, kimawlte lah a hun beinailou, I milian neihte gari light a side tuamtuam a pat kap a a kimawl sut zop chenchen mai khawng hun nuam hita ven. Eimite zaw ki hampha eive. St.Edmund’s ground bang kuamah khelh dia a phal hetlouh uh SSPP in ki zangkha thei mawk! Conference neih chiang a Pa Khen (H.Chinkhenthang) in siamsinte deihsakna lianpi toh a thu hilh na aw khum ngingeite kha zaknuam ata ve.
BYF kikhopna Bethany Hall a nei a U Muan (Thianlalmuan Ngaihte) in awm bang phousim eu-au a kihei deidei kawm a Lydia (Ching Lydia ) toh la hon pi taktak uh bang zaw, nuam hiven. U Khup(Dr.N.Pauzakhup) in tomkim tak a sharing hon bawl a, Jeremya Tunglut aka OBAMALADEN in necktie ok zezat kawm a chitak deuh a hong tai gamgam bangzaw, kiliing mai sam eive.
BYF kikhop zou, mipi kikhop na dia KJP Biak inn 2pm-4pm kikal kikhel sek, huai dia ki hon zuihsuk zaizai bang, hun nuam ana hilua hi’n maw. Kikhop na a Pa Chin (V.Kaikhochin) kilawp tak a hong laam bang zaw ngaihtuahna ah Isai 40:31-32 “Tuailaite nangawn leng a bah un a gim ding ua, tangvalte leng a puk zou ding uh: Toupa ngakte’n zaw a hatna uh a thaksak nawn ding ua; muvanlaite bang in ka in a lengtou ding ua; bah lou in khe in a pai ding uhi”, chih lamlam bang a pawt khe thei mawk hi.
Kikhawm tawp to a khu pawt zen a taina di neinailou teng khemah a kiik nawn a Jacob’s ladder tou a pai kenken a, a sak deuh a New Land Restaurant a jadoh va nek geih bang zaw aw, I gimna teng reh vengveng zou hial eive.
Kum 3 hun ka zatna Kong leh Bahte’ lenna gam ah thilhoih, manpha ka damsung a ka kep ding ka zil a, a hoihlou leng tampi mah kamu. Shillong hohdia ka kisak lai a meltheih khenkhatte hong chihna “Shillong a pai di na hihle zaw zu-ngol veisa in non tung di mo, zu tam dan lah anak gen ua” chih kum 3 ka om sung a ka challenge lianpen ahi gige. Huaite hong gente bang ka pakta zozen. Aziak bel a thil gen uh diksaklouh teitei tum in kava pang a, ka hinkhua a ka paipih ding khat ka muh khiatlohna a hong hi zo hi. Huai bel, koimun, koimual ah om leng I hoih ding, I siatdan ei khut liuliau a kinga ahi chih ka musuah thakthak hi.
Wednesday, March 31, 2010
CENTENARY GAM
Tulai tak in Lamka a na omleh na paina lamlam ah I gam a tanchinpha hong lutnung kum 100 chinna kipahpihna lim bangbang hiam kilteng phial ah na mu ding. Lamdung ah Centenary gate pawl tuamtuam in a bawl uh veng lutna teng phial ah muh theih in a om. A veng munpi lamdeuh ah nava pai dia Centenary Building na mu nawn dia, mun khenkhat ah Centenary Information Centre chih kigelh deidoi bang nava tuak dia, a mundang ngial ah Centenary Store chih bang nava tuak kha thethup ding.
Tanchinpha hong lut ziak a tua I dinmun tan tung ihi chih I haih kei a, lop tuaklua. Nakpitak a lop ding mah ahi. Mun khenkhat a Centenary lopna nung a hall phel khitna nung tuah khak in a om, pawl tuamtuam huai lop na nung buaipih a buai vengvung leh a khente Centenary lopna dia kisa khol lellel chihte’n I khopi a luah zou mahmah. Mahni saptuam bing a lawm dia kisa a lapawl zil a buai a buai veng khenkhat bang om lotham.
I gam a nop mahmah laitak hi di eive. Thudang ladang sangmah a Pathian’ min a kipawl khawm dia kisa a I omna chiat a I buai vengvung hun uh ahi. A thoveng a, lungsim a nuam! Khenkhat te di bang ngial in nidang a I gam dinmun lungsim mitkha ah a langsak a, a lung uh a leng mai. 1997 ma lak a I gam thoven dan mah bang in a thoveng hiuhiau mai. Nitak a kha(moon) hong vak nawn ngal bangzaw, huihdam vot hiauhiau in hong seem a, nop a chih in nuam kasa.
I gam nuam lo ding hizenpi a nuamsak hetlou a ka theih khat bel I gam keu mahmah ahi. I gam a keu a, huih a nung a, leivui a khu a, huai in a nopna lamang zek hi’n ka thei. Nitaklam khomial zul teng in I khodak leh koimun hiam ah gamkang muh ding a om gige mawk hi. Bangtak lam-en a gam halhal mawk I di ua’m ah? I gam a keu luat ziak hinteh tui hak petmah in ahak hi. Innkang chihte leng a om mun diak a bang. Ka omna venglui uh Tangnuam bang ngial ah zan dak 11 tantan tuitawi in handpump ah a tu depdup mai uh hi.
Nidang a bangchi bangteng in khua khal leh leng Lanva lui bang zaw kang kiuhkeuh zenlou a ka theih hi a, tui bang luang zek sam chidan ka sakleh, tun bel tui luanna lui a bang nawn kei. Tedim Road a lanva lei kibawl lel a ding a Lanva lui sung I etleh a sung ah tui luang lou. Gaw gipgiap mai, chik a tui luanna banglou, Lanva lui sung ah inn hoih simpipi kitung tiltel muh theih in a om mawk! Nuih lamlam bang za maimah e. Tui tam nawn phut hileh huai a inn neite a buaimah di uh chih lamlam bang ngaihtuahna a lut mawk! Huchia inn suse di zen tui luang ngei nawnlou di chih thei uh hinteh ka chi mai a. A himhim a huai lui sung khong a inn bawl geih te’n inn mun kuakiang a lei uh a diam mo chih peuh kava ngaihtuah maimai aka.
Tui a haksa a, huai in hindan pangngai a subuai pha hi’n ka thei. Veng khenkhat ngial bang puan sawp nang omlou, Khuga Dam(Mata dam) ah puan sawp dia gari hire zen a kuan mai chikhop ahi. Khuga Dam taget lah tutan bang a zat dia kibawl a chih theihzoh louh khop in a omlai. A dam bawlna kiim a khuate a suk buaibuai maizen toh a zaal bek zohphak di’n omleh zaw hoih di hi a. Tualah zou ding, hong ding chih hideuh reng, bangzah vei zohngai lai a diam ah. Huai a tuite bang tuhun in Lamka zaang supply kha geih thei hileh phatuam mahmah di zo hiven. Tui tam a tam en en a pai kiik zel chu tui haksat toh naa atave.
Leivui a khu, gari a tam, khe a paite a din a haksa. Gari taite lah kin a kin ngen, kikhoh vengvung, huchi kawmkal ah mipi lamlah pilvang zou chiahlou. I gari taidan tangpite uh leh a mipi lamlian zangte pilvan louh toh et in accident bang a vang mahmah lam kasa maimah ve.
Hiai a tung a I gen bilbial tengteng ei hih khelh ngen ahi. I gam ah singkung muh di a vang mahmah. A om sunsunte I phuk ua, huai tan a hunsa lou in a a sing zung I va kalh zomah ua, huai in I gam a keusak, tui a haksa sak, Lanva Lui tak ngial leng a kang kiuhkeuh sak hial hi. Tua Khuga Dam kiching demdom teng leng a zatna di a zat hivanglak leh tua bang zel a I pai un chu sawt a daih ka ging tuan kei. A tui a kang pah dia, I gen thei zo maimah di ua’m mo ka chi mai. I tenna gam eimah in it tak a kem a I zuun a I puahma uh zaw, bangchi thugen in sasa le hang leng I gam nuam thei taktaklou ding, gahsuang lou ding, nek-le-tak kiching chihte om nawnlou ding hive aw.
Nagaland a National highway zang a khual zin te’n I mu tham di ua, a singteh te uh zol(oily) kelkel zozen, singteh a pat daitui tak khia in a lampi te uh vuahzukna nung mah a bangsak zou mawk hi. Huai kha a gam uh ana kep ziak uh a it ziak uh ka chi mai hi. Tu’n eigam ah koi ah lamdung a sing muh ding a om a? Lamdung ate tata a puakna nai chia phuk pai mengmeng ihi lim kei uh mo?
Taksa, khalam leh khosak a khangtou I kisak mahmah lai in, I gam puahdan, itdan, zuundan chihte I theihkei nilouh mawk ua leh I gam nuam ding, paal ding I chihchihte zuau suak ding chihna bang kasa mai hi.
Tu’n ka gen veusek kon gen nawn ta ding. Centenary lawm di’n i kisa ua, I buai lunglung ua, ka genta. Loptak mah ahi, lawm mah ni. Huchi kawmkawm a I ngaihtuah ding ua deih huai kasak bel Pathian thei a it taktakte gam se deuhdeuh, keu deuhdeuh, nek piang lou deuhdeuh chihte a hi ding mah a diam? Gam itna vai toh Pathianthu kituaklou chichi lai ding I diam? Pathian ka it, kanei chi taktak te’n a minam a itmasa ua, a gam a it ua, a puah ua, a zuun uh. Eilawi la??
Tubang dinmun a I pai zel ual eh bel I gam a tanchinhoih hong lutna kum 200na bang I lop hun chiang un, I gam uh tentheih non louhna gam a suak maimah diam mo ka chi.
Tanchinpha hong lut ziak a tua I dinmun tan tung ihi chih I haih kei a, lop tuaklua. Nakpitak a lop ding mah ahi. Mun khenkhat a Centenary lopna nung a hall phel khitna nung tuah khak in a om, pawl tuamtuam huai lop na nung buaipih a buai vengvung leh a khente Centenary lopna dia kisa khol lellel chihte’n I khopi a luah zou mahmah. Mahni saptuam bing a lawm dia kisa a lapawl zil a buai a buai veng khenkhat bang om lotham.
I gam a nop mahmah laitak hi di eive. Thudang ladang sangmah a Pathian’ min a kipawl khawm dia kisa a I omna chiat a I buai vengvung hun uh ahi. A thoveng a, lungsim a nuam! Khenkhat te di bang ngial in nidang a I gam dinmun lungsim mitkha ah a langsak a, a lung uh a leng mai. 1997 ma lak a I gam thoven dan mah bang in a thoveng hiuhiau mai. Nitak a kha(moon) hong vak nawn ngal bangzaw, huihdam vot hiauhiau in hong seem a, nop a chih in nuam kasa.
I gam nuam lo ding hizenpi a nuamsak hetlou a ka theih khat bel I gam keu mahmah ahi. I gam a keu a, huih a nung a, leivui a khu a, huai in a nopna lamang zek hi’n ka thei. Nitaklam khomial zul teng in I khodak leh koimun hiam ah gamkang muh ding a om gige mawk hi. Bangtak lam-en a gam halhal mawk I di ua’m ah? I gam a keu luat ziak hinteh tui hak petmah in ahak hi. Innkang chihte leng a om mun diak a bang. Ka omna venglui uh Tangnuam bang ngial ah zan dak 11 tantan tuitawi in handpump ah a tu depdup mai uh hi.
Nidang a bangchi bangteng in khua khal leh leng Lanva lui bang zaw kang kiuhkeuh zenlou a ka theih hi a, tui bang luang zek sam chidan ka sakleh, tun bel tui luanna lui a bang nawn kei. Tedim Road a lanva lei kibawl lel a ding a Lanva lui sung I etleh a sung ah tui luang lou. Gaw gipgiap mai, chik a tui luanna banglou, Lanva lui sung ah inn hoih simpipi kitung tiltel muh theih in a om mawk! Nuih lamlam bang za maimah e. Tui tam nawn phut hileh huai a inn neite a buaimah di uh chih lamlam bang ngaihtuahna a lut mawk! Huchia inn suse di zen tui luang ngei nawnlou di chih thei uh hinteh ka chi mai a. A himhim a huai lui sung khong a inn bawl geih te’n inn mun kuakiang a lei uh a diam mo chih peuh kava ngaihtuah maimai aka.
Tui a haksa a, huai in hindan pangngai a subuai pha hi’n ka thei. Veng khenkhat ngial bang puan sawp nang omlou, Khuga Dam(Mata dam) ah puan sawp dia gari hire zen a kuan mai chikhop ahi. Khuga Dam taget lah tutan bang a zat dia kibawl a chih theihzoh louh khop in a omlai. A dam bawlna kiim a khuate a suk buaibuai maizen toh a zaal bek zohphak di’n omleh zaw hoih di hi a. Tualah zou ding, hong ding chih hideuh reng, bangzah vei zohngai lai a diam ah. Huai a tuite bang tuhun in Lamka zaang supply kha geih thei hileh phatuam mahmah di zo hiven. Tui tam a tam en en a pai kiik zel chu tui haksat toh naa atave.
Leivui a khu, gari a tam, khe a paite a din a haksa. Gari taite lah kin a kin ngen, kikhoh vengvung, huchi kawmkal ah mipi lamlah pilvang zou chiahlou. I gari taidan tangpite uh leh a mipi lamlian zangte pilvan louh toh et in accident bang a vang mahmah lam kasa maimah ve.
Hiai a tung a I gen bilbial tengteng ei hih khelh ngen ahi. I gam ah singkung muh di a vang mahmah. A om sunsunte I phuk ua, huai tan a hunsa lou in a a sing zung I va kalh zomah ua, huai in I gam a keusak, tui a haksa sak, Lanva Lui tak ngial leng a kang kiuhkeuh sak hial hi. Tua Khuga Dam kiching demdom teng leng a zatna di a zat hivanglak leh tua bang zel a I pai un chu sawt a daih ka ging tuan kei. A tui a kang pah dia, I gen thei zo maimah di ua’m mo ka chi mai. I tenna gam eimah in it tak a kem a I zuun a I puahma uh zaw, bangchi thugen in sasa le hang leng I gam nuam thei taktaklou ding, gahsuang lou ding, nek-le-tak kiching chihte om nawnlou ding hive aw.
Nagaland a National highway zang a khual zin te’n I mu tham di ua, a singteh te uh zol(oily) kelkel zozen, singteh a pat daitui tak khia in a lampi te uh vuahzukna nung mah a bangsak zou mawk hi. Huai kha a gam uh ana kep ziak uh a it ziak uh ka chi mai hi. Tu’n eigam ah koi ah lamdung a sing muh ding a om a? Lamdung ate tata a puakna nai chia phuk pai mengmeng ihi lim kei uh mo?
Taksa, khalam leh khosak a khangtou I kisak mahmah lai in, I gam puahdan, itdan, zuundan chihte I theihkei nilouh mawk ua leh I gam nuam ding, paal ding I chihchihte zuau suak ding chihna bang kasa mai hi.
Tu’n ka gen veusek kon gen nawn ta ding. Centenary lawm di’n i kisa ua, I buai lunglung ua, ka genta. Loptak mah ahi, lawm mah ni. Huchi kawmkawm a I ngaihtuah ding ua deih huai kasak bel Pathian thei a it taktakte gam se deuhdeuh, keu deuhdeuh, nek piang lou deuhdeuh chihte a hi ding mah a diam? Gam itna vai toh Pathianthu kituaklou chichi lai ding I diam? Pathian ka it, kanei chi taktak te’n a minam a itmasa ua, a gam a it ua, a puah ua, a zuun uh. Eilawi la??
Tubang dinmun a I pai zel ual eh bel I gam a tanchinhoih hong lutna kum 200na bang I lop hun chiang un, I gam uh tentheih non louhna gam a suak maimah diam mo ka chi.
Friday, March 5, 2010
Saturday, February 27, 2010
Siasiam Sihna | For Those Who Really Care
Unaute, Np. Lianlemsiam @ Siasiam in hon omlouh san dan gensau ngainawn lou a i theihchiat uh ahita. Hiai toh kisai in thudik hong pawt a hiai thu suk vaiveng hipah hen chih miteng ut leh deihdan himahle
I theihchiat sa bang un a thu in ven lam nawtlou in hun sawtpi paitou den lai ding in kilang hi. I society sung a pawl tuamtuam te panlakna te vuaksuaksak a om nung in tu in I tenna gam dan (law of the land) dungzui in a thu suizui in omlel a, bangtan hun hon la ding hiam chih theih hak mahmah hi. Hiai thubuai ziak in Delhi a sepna nei a om, Siasiam te innkuan adia a nekzong pipen uh a upa S.Phungliansang innlam ah taangden hi. Sepna maban sunzom theilou a om ahihman in innkuan khosak haksatak a omsa tu in khosakna haksa deuhdeuh diing uh bang hi.
Tutan a mipite I pankhawmna uh thupi in ettontak mahmah a, inntekte bang leng mipite tung ah kipahna lianpi toh kisuanlah thuah uhi. Maban ah leng I pankhawm touh zel uh lamen kawm in tuu-le-tuu a i hihtheih uh om nawnlou phot ahih chiang in, “Ken leeng Siasiam suun saam ing e” achi hiam, “A tapa nihvei vuui hiilhial a nu’ khitui ka nuul nuam saam” achi hiam, “Innsung khosakna diing in ke’n hiaizah in ka panpih nuam, hiaizah in ka pang diing…” achi hiam i omleh, hiai a nuai ah a u-pa’ SBI (State Bank of India) account no. om ah khaak theih ding hi. Hiai pen a kiphal te a diing lel ahi a, a pe utlou leh hoihsa lou ten khak selouh ding hilel ahi.
Account holder’s name : S. Phungliansang
Account no. : 31072336458
Add. Of the Bank : State Bank of India, Churachandpur (6182), Manipur, India (57 D)
Swift code : SBININBB303
Phungliansang’ ph. no. : +919436317787
________________________________________
Phamta Siasiam' Nu Chingkhovung
©http://zogam.com/
I theihchiat sa bang un a thu in ven lam nawtlou in hun sawtpi paitou den lai ding in kilang hi. I society sung a pawl tuamtuam te panlakna te vuaksuaksak a om nung in tu in I tenna gam dan (law of the land) dungzui in a thu suizui in omlel a, bangtan hun hon la ding hiam chih theih hak mahmah hi. Hiai thubuai ziak in Delhi a sepna nei a om, Siasiam te innkuan adia a nekzong pipen uh a upa S.Phungliansang innlam ah taangden hi. Sepna maban sunzom theilou a om ahihman in innkuan khosak haksatak a omsa tu in khosakna haksa deuhdeuh diing uh bang hi.
Tutan a mipite I pankhawmna uh thupi in ettontak mahmah a, inntekte bang leng mipite tung ah kipahna lianpi toh kisuanlah thuah uhi. Maban ah leng I pankhawm touh zel uh lamen kawm in tuu-le-tuu a i hihtheih uh om nawnlou phot ahih chiang in, “Ken leeng Siasiam suun saam ing e” achi hiam, “A tapa nihvei vuui hiilhial a nu’ khitui ka nuul nuam saam” achi hiam, “Innsung khosakna diing in ke’n hiaizah in ka panpih nuam, hiaizah in ka pang diing…” achi hiam i omleh, hiai a nuai ah a u-pa’ SBI (State Bank of India) account no. om ah khaak theih ding hi. Hiai pen a kiphal te a diing lel ahi a, a pe utlou leh hoihsa lou ten khak selouh ding hilel ahi.
Account holder’s name : S. Phungliansang
Account no. : 31072336458
Add. Of the Bank : State Bank of India, Churachandpur (6182), Manipur, India (57 D)
Swift code : SBININBB303
Phungliansang’ ph. no. : +919436317787
________________________________________
Phamta Siasiam' Nu Chingkhovung
©http://zogam.com/
Friday, February 19, 2010
Sian Aw Zolei Ah
I gam ah chihtakna, diktatna leh muhkholhna nei taktak a mipite pitu ding kisam kasa. Pathian a thu kia a lau hilou a, a tak mah a lau ahinpih thei poimoh hang. Thutak leh thudik sihpih ngam ding sangmah in a hinpih ngam ding poimoh kasa. Mipite aw Pathian’ aw ahi chithei ding I poimoh.
La hoih pipi I nei a, I gam ngaih late bang ngaih diak in zaknuam kasa. A phuaktu te’n denchiang a I gam dinmun ding muhkholhna lianpi nei a ana phuah late uh, a la chauh mah toh bei saksak lai ding I diam? I gam hong paal ding ichi chi a koilak ahia I gam? A bangchih chiang a paal ding chia ngakngak I hia? I paalsak ding, I zuun ding gam pen I thei chiang taktak na uh hiam? Gamnuam, gam thoveng, leh gam galmuang I chihte bangchi bang ahia chih I thei uh hia?
Hiai a tung a dotna teng I dawn theih leh huai I dawnnate toh tulel a I tenna mun a I omdante a kibang hia? Kibang lou hial di eive. Gam galmuangte omdan in I omkei ua, lauhthawngna, kimuanlouhna, diktatna leh chihtakna sang a Sesum a let zawkna gam ahi. Hau in nei peuhleng thutak hiam thudik hiam ka ut dandan a ka peitheihna di gam ahi. Huchi kawmkawm in genlai le, ka genkha sek, I gam Christian gam chia I kisaktheih pih mahmah na mun uh hinawn ngal. A makthei tel. Heutupa V. Siampu in, “Sesum aw Sesum, Sesum aw na lian, Sesum in simlei a zou hi” ana chihkha ana muchiang hina mahmah e maw ka chi.
Tuma in Pu LT Ngaihte mah in ana gelh khata. “Juda Te Mah” chih. Huai a a tawp kuan lam ah a gen Zogam I chih koi mun ahia? I theina hiam? Theichiang loupi a vanlam en a ngakngak I hi hiam? I theih chiang a tua I tenna mun mah I gam, ka gam I chih ngal leh ba huchih puahlouh tel? Ba huchi zuun louh tel? ana chihkha dik petmah ahi. Hiaisang a a uangzaw a gen didan thei nawn tuanlou ka hi. A sung a teng eimah I hi a, ei nuam hen I chihleh nuam ding hizenpi a, a kua ngakngak a kineih I ding ua’m aw. Mahni innsung ngei a thil hoih pianna dia midang khut I ngaklouh lam I thei chiat. Huai ahihnung I gam a thilhoih leh nuam piangsaktu ding a sung a teng eite mah ihi.
I Christianna toh gam it thu bang kituaklou peuh isa kha maimai di ua’m ah? Kituaklou hetlou eive. Pathian inle gam ana poimoh ngaihtak ahi ding, A namteel Isrealte ngei leng a tenna ding uh gam nidang pek a pat ana pia hi. Amah a lauh ua A thupiakte a zuih sungteng uh a gam uah nuamsatak in a khosa sak. Mahleh A thupiakte a pat a pial uh chian a gam uh galte khut ah a lut zel. Tuhun a Isrealte tenna gam lel bang leng dikloupi a a neih gawp uh hileh kilawm hial khop in A namteelte’ gam ding a pe teitei. Eileng I omdan. I nasep dan bangkim Pathian deihdan toh kituak photphot leh tua I omna lel mun lianlou chik sung ah niang-leh-tai in I om kei ding kua a chi ngam?
Diklou taktak khong in na I sai ua, hih khelhna khat bang hiam a om chiang in gam dan diktak a vai hawm sang mah in Christian I hi chi’n kingaihdam tuah ding ahihdan I ki gen khum ekek ua, pai dan di himhim in I paikha kei ua, Pathian’ thu bangleng mahni hamphatna di dandan a kai maimah I bang hial uh hi. Huaiziak tak eive Pu Pauzagin Tonsing in “Pathianthu chiil bawl deuh le” ana chih hial.
I gam a thudik gum a puang di’n “Kua hiam ding ding. Kua hiam kua’n ding” I chi ua, la in I sa ua, a kipan dek khat a om chiang in bang chichi hiam in I bengdai geih zel ua, bang tak ahia I lam et lai uh? Thudik puangzak a a gumte kipahpih a nungthuap ding hi awmtak a lehlam ua’h I ding sosouh ua, huchi kawmkawm in I gam nuam ding chih I gengen lai ua, ken zaw nalaiset ka chi mai. I gam a nasem a hun tamlou chik hong zang zual kol-leh-vaite kha tomkha sung in a hau hulhul mai uh hilou hia? Golhguk, singpi dawn man ding piak cheuh chihte siamthei lua I hih chia maw.
Office khat a lai poimoh lak na dia bang ziak a singpi dawn man di piak ngai ahia? I ngaihtuah ngei uh hia? Ei diklou I mo leh? I thil ngaihtuahdek dan toh kituakloupi hia leh? Huchi lah hisilou ei lah dik, I thil ngaihtuah dek lah dik ahih leh Singpi man di piak ngailou, a nget teitei ualeh amau diklou. Dan bangtak a complaint theihna thuneihna kinei hilai. Amau ei piak ngai hetlou, a hih ding bangbang uh ahih di man uh lawh sang. Huchi bang chindan eigam kia ah uang ahi. Mundang ah leng omkha na ve, eikiang bang in a uang kei a hiven. Khut mong khat a tat nakleh sum, sum, sum. Thil neuchik I chihte mah a poimoh pente hong hithei. “A journey of a thousand miles begins with a single step” chih thei thak ni.
Genta vanglak gensuak lai aw. Eilawi Pathianthu awi dan le et thak di omzek din ka gingta. Nidang a Christian ana hi masate’ chiindan kha hoih kasa mahmah. Piangthak chih amau a kitheih chiangna om ma a min uh gelh lut lou bikbek uh. A zi Christian, a pasal hilou, a pasal Christian, a zi hilou chihte khong ilak ua’h ana om lotham. Huai dan a a hihna chiat uh ana gup ngam ziak un a awi vanglakle maimai lou, chitak petmah uh ahi. Tulai in I hihleh pianken Christian I hi a, I pian a I pian khit nung I pautheih ma nangawn in I min saptuam in a gelh luta ta. Pianken a Christian hih theih chihna toh kibang kasa mai. Kachihna bel huai a I min gelhlut pen a hinkhua bangchi bangteng in zangmah leh Saptuam in a min phiatkhe lou hi’n ka thei. Ka thei khial diam ah?
I gam a zalen, a diak in Biakna toh kisai thilhihna khat peuhpeuh daltu a om kei hial. Huai I zalenna mahmah leng zang khial I di ua’m aw ka chi. Christianloute bang hat sim uh henla, banghiam hih dek chiang bang in kinawkna thupi khat om masa leh I thilhih pen uh a lohching zaw I gen a nei zo diam ka chi sek. Manpha a hihlam I phawk kha zo di ua’m? Kikhopna khawng bangle zalen lua, kikhawm dia kuan kikhawm manghilh khawng ki omthei lai.
Bangteng hileh I Zolei nuam hen I chihleh ei khut a om ahihlam thei thak ni. Sian aw Zolei ah Nangthu a it ding, thutak/thudik gum ahinpih ngam ding, muhkholhna lianpi nei kawm a a mite a huai ding leh pi ding poimoh ung chile a hoih diam maw. Neih-le-lam a thuneihna sang mah in sakmin hoih manpha zo chih theithak ni.
©zominization.blogspot.com
La hoih pipi I nei a, I gam ngaih late bang ngaih diak in zaknuam kasa. A phuaktu te’n denchiang a I gam dinmun ding muhkholhna lianpi nei a ana phuah late uh, a la chauh mah toh bei saksak lai ding I diam? I gam hong paal ding ichi chi a koilak ahia I gam? A bangchih chiang a paal ding chia ngakngak I hia? I paalsak ding, I zuun ding gam pen I thei chiang taktak na uh hiam? Gamnuam, gam thoveng, leh gam galmuang I chihte bangchi bang ahia chih I thei uh hia?
Hiai a tung a dotna teng I dawn theih leh huai I dawnnate toh tulel a I tenna mun a I omdante a kibang hia? Kibang lou hial di eive. Gam galmuangte omdan in I omkei ua, lauhthawngna, kimuanlouhna, diktatna leh chihtakna sang a Sesum a let zawkna gam ahi. Hau in nei peuhleng thutak hiam thudik hiam ka ut dandan a ka peitheihna di gam ahi. Huchi kawmkawm in genlai le, ka genkha sek, I gam Christian gam chia I kisaktheih pih mahmah na mun uh hinawn ngal. A makthei tel. Heutupa V. Siampu in, “Sesum aw Sesum, Sesum aw na lian, Sesum in simlei a zou hi” ana chihkha ana muchiang hina mahmah e maw ka chi.
Tuma in Pu LT Ngaihte mah in ana gelh khata. “Juda Te Mah” chih. Huai a a tawp kuan lam ah a gen Zogam I chih koi mun ahia? I theina hiam? Theichiang loupi a vanlam en a ngakngak I hi hiam? I theih chiang a tua I tenna mun mah I gam, ka gam I chih ngal leh ba huchih puahlouh tel? Ba huchi zuun louh tel? ana chihkha dik petmah ahi. Hiaisang a a uangzaw a gen didan thei nawn tuanlou ka hi. A sung a teng eimah I hi a, ei nuam hen I chihleh nuam ding hizenpi a, a kua ngakngak a kineih I ding ua’m aw. Mahni innsung ngei a thil hoih pianna dia midang khut I ngaklouh lam I thei chiat. Huai ahihnung I gam a thilhoih leh nuam piangsaktu ding a sung a teng eite mah ihi.
I Christianna toh gam it thu bang kituaklou peuh isa kha maimai di ua’m ah? Kituaklou hetlou eive. Pathian inle gam ana poimoh ngaihtak ahi ding, A namteel Isrealte ngei leng a tenna ding uh gam nidang pek a pat ana pia hi. Amah a lauh ua A thupiakte a zuih sungteng uh a gam uah nuamsatak in a khosa sak. Mahleh A thupiakte a pat a pial uh chian a gam uh galte khut ah a lut zel. Tuhun a Isrealte tenna gam lel bang leng dikloupi a a neih gawp uh hileh kilawm hial khop in A namteelte’ gam ding a pe teitei. Eileng I omdan. I nasep dan bangkim Pathian deihdan toh kituak photphot leh tua I omna lel mun lianlou chik sung ah niang-leh-tai in I om kei ding kua a chi ngam?
Diklou taktak khong in na I sai ua, hih khelhna khat bang hiam a om chiang in gam dan diktak a vai hawm sang mah in Christian I hi chi’n kingaihdam tuah ding ahihdan I ki gen khum ekek ua, pai dan di himhim in I paikha kei ua, Pathian’ thu bangleng mahni hamphatna di dandan a kai maimah I bang hial uh hi. Huaiziak tak eive Pu Pauzagin Tonsing in “Pathianthu chiil bawl deuh le” ana chih hial.
I gam a thudik gum a puang di’n “Kua hiam ding ding. Kua hiam kua’n ding” I chi ua, la in I sa ua, a kipan dek khat a om chiang in bang chichi hiam in I bengdai geih zel ua, bang tak ahia I lam et lai uh? Thudik puangzak a a gumte kipahpih a nungthuap ding hi awmtak a lehlam ua’h I ding sosouh ua, huchi kawmkawm in I gam nuam ding chih I gengen lai ua, ken zaw nalaiset ka chi mai. I gam a nasem a hun tamlou chik hong zang zual kol-leh-vaite kha tomkha sung in a hau hulhul mai uh hilou hia? Golhguk, singpi dawn man ding piak cheuh chihte siamthei lua I hih chia maw.
Office khat a lai poimoh lak na dia bang ziak a singpi dawn man di piak ngai ahia? I ngaihtuah ngei uh hia? Ei diklou I mo leh? I thil ngaihtuahdek dan toh kituakloupi hia leh? Huchi lah hisilou ei lah dik, I thil ngaihtuah dek lah dik ahih leh Singpi man di piak ngailou, a nget teitei ualeh amau diklou. Dan bangtak a complaint theihna thuneihna kinei hilai. Amau ei piak ngai hetlou, a hih ding bangbang uh ahih di man uh lawh sang. Huchi bang chindan eigam kia ah uang ahi. Mundang ah leng omkha na ve, eikiang bang in a uang kei a hiven. Khut mong khat a tat nakleh sum, sum, sum. Thil neuchik I chihte mah a poimoh pente hong hithei. “A journey of a thousand miles begins with a single step” chih thei thak ni.
Genta vanglak gensuak lai aw. Eilawi Pathianthu awi dan le et thak di omzek din ka gingta. Nidang a Christian ana hi masate’ chiindan kha hoih kasa mahmah. Piangthak chih amau a kitheih chiangna om ma a min uh gelh lut lou bikbek uh. A zi Christian, a pasal hilou, a pasal Christian, a zi hilou chihte khong ilak ua’h ana om lotham. Huai dan a a hihna chiat uh ana gup ngam ziak un a awi vanglakle maimai lou, chitak petmah uh ahi. Tulai in I hihleh pianken Christian I hi a, I pian a I pian khit nung I pautheih ma nangawn in I min saptuam in a gelh luta ta. Pianken a Christian hih theih chihna toh kibang kasa mai. Kachihna bel huai a I min gelhlut pen a hinkhua bangchi bangteng in zangmah leh Saptuam in a min phiatkhe lou hi’n ka thei. Ka thei khial diam ah?
I gam a zalen, a diak in Biakna toh kisai thilhihna khat peuhpeuh daltu a om kei hial. Huai I zalenna mahmah leng zang khial I di ua’m aw ka chi. Christianloute bang hat sim uh henla, banghiam hih dek chiang bang in kinawkna thupi khat om masa leh I thilhih pen uh a lohching zaw I gen a nei zo diam ka chi sek. Manpha a hihlam I phawk kha zo di ua’m? Kikhopna khawng bangle zalen lua, kikhawm dia kuan kikhawm manghilh khawng ki omthei lai.
Bangteng hileh I Zolei nuam hen I chihleh ei khut a om ahihlam thei thak ni. Sian aw Zolei ah Nangthu a it ding, thutak/thudik gum ahinpih ngam ding, muhkholhna lianpi nei kawm a a mite a huai ding leh pi ding poimoh ung chile a hoih diam maw. Neih-le-lam a thuneihna sang mah in sakmin hoih manpha zo chih theithak ni.
©zominization.blogspot.com
Tuesday, February 16, 2010
I Tawmlo Lai ua Eive Maw….
Manipur ah eimi kha, Lamka zang ah bangzah hiam I teng ua, Guite Road ah bangzah hiam, Vangai area ah bangzah hiam leh Tipaimukh Road dung ah bangzah hiam I teng tiltel uh hi. I sah deuhna mun pen Lamka ahi a, tam I kisa mahmah hi. Tam kisa tak zaw I hi di ua nna khat peuhpeuh ei deih bangbang a pai thei di’n I ngaihtuah uh hi. Banghiam thil a hoihlou lam a om chiang in ei kampau lou deuhte I ngawh gagaih ua, a hihtak a et in I tamna mun nana na ah chu chiindan kilawm leh hoih zang le hang midangte lawhzou ngeile kilawm kasa hi.
I tawm mahmah a kilatna khat ahihleh mi a zat theih deuhte khotang hi’n biakna hileh a kizang khawm vek uh hi. A huchih ziakle a diam ah I thilhihna uh khat peuhpeuh leng biakna kikhopna mah bang tou nilouh mawk hi. A mun kia kikhek, a mi a telte, amakaite leh I thil hihdan tangpi biakna paidan a pai in hun kizang kha hi. A huchih ziaktak mah in I thilhihna te uh khenkhat kikhawm peihlou te a ding in a ut huaina omlo vaklou hi.
Khopi khat a Car taithei zahle I milip pha nailou ahi chih himhim I ngaihtuah pha kei. I khopi chia I gengen Lamka takngial leng I punhat leh koilam hiamte kiamna ana hilel hi. Lamka zang ah inn kibawl a tamzoh peuhleh I Zoudawn lam ah koi khua hiamte kiamna himai hi. Tam I kisa a, pung hat bang iki sa a, Lamka a inn kibehlap hatdan khong I gen zel. Huai kawm mah a I ngaihtuah zel ding a hihleh khantouhna I chih Lamka zang chauh a khantouhna pen bukim lou ahi chih theih a hoih hi. I mi-le-sate tenna I kiim I paam ah nai chikchik ahi sam a, amaute leng I batsak a poimoh. Gamdang khong bang a khota chia tunphak lah na di khat lel leng a omkei, I lampite bang hoih hi ngial le dak tamlou a tunphak na di ngen ahi. Lamka zang ah hamphatna di teng nek gaih mengmeng thildik ana hikei a, I tawmlo lai, hawm dialdial lehang le I hamphatpih chiat di khop banghiam om ding ahi.
I tawmziak a I kitheih chiang dan uh unaupa Sumpi in a chiamnuih ah a genkha ngial aka maw. A chiamnuihna ah Tang-au khat in “tunitak kikhawm vek di, Unaupa Lianzathang in Pathian thu gen di, Khantawn Hinna thu a chihleh ana zakha khat in ana dawng gaih a, koilak Lianzathang a theihsa in khantawn hinna thu hon hilh talou zen di, a khuaibu hawina bawn hong hilh utlou in”, ana chi chi’n a gen hi. Awm kasa mahmah, I tawm lotel ua I kithei chiang thei lo vovok ua, kingaisang khuk omlou in I om uh aka.
Tangvalte bang, khat in Nungak hoihsak sim a gen leh khat in a huainu bang huchi, khachi ana chipah theizel. Nungak khat lapawl a chitak tak a lasa, mitsi diaudiau zozen, a nunglam ah khat in huaite khong huchi dan a om I muh chia zaw I nuih khong za maimah eive bang ana chi thethup. Huchi bok in Pathianthu gente le hithou, chitaktak a khat in thugen kankan , a nunglam ah khat in ka taksang mahmah kei ana chi daldal zel. Bangdang ziak hilou, kithei senglou di khop in I tam naikei ua eive.
Tumlam gamte ei ngaihsang chauh hilou, amau le a ngaihsang mahmahte uh khenkhat a tanchin uh I theih chiang in eilam hileh bang a chi phet di ua aw chih vongvong in om hi. Tunai zek a ana sita Michael Jackson bang, a hinkhua khamthei-guihtheih toh ana kidiah den. Mahleh nugzui ding, ngaina tu ding a hau mahmah. Kimawlna lam ah Golfer minthang mahmah Tiger Woods hinkhua kha, thanghuai petmah ahi. Zi neih kawmkawm a a nungakte hong pholhsuah ua leh kum khat sung daih di kha khat a Nungak khat zel ana nei eive. Zanzek in England leh Chelsea Football Captain John Terry hinkhua hong pholhsuah nawn ua, Tiger Woods bang a kep hizel mai. Mahleh I thil etdan uh kibang lou deuh a diam, amau a tam ziak ua kithei senglou uh a diam? Amau ngaisang ding mi tampi petmah a nei uh hi. I thil etdan uh kibanglou deuh ei diam?
Mi I muan mahmah, gam-le-nam it mahmah a I theih, gamsung thanghuai dan khong pona mahmah khenkhat I om hi. A guk in I na muang mahmah. Lamet lianpi nei in I na mitsuan den. Amau leng gam sung bawl hoihna di’n pan hong la ua, bangtan hiam a tung ngei uh hi. Amau thuneihna a leng bangtan hiam semthei, bawlthei I chihte leng I gintak banglou chih khong ki om thei mawk hi. Bangziak ei de aw? Bangziak a huchi maimah a de aw? Chihte ngaihsut in a om zel hi.
Huaite a ziak hidia kana gintak kha I thupi mah “I Tawmlo lai ua eive maw” chih ahi. I tawm toh diktat tak a gam puah utna, thutak tak a hinna, diktat tak a hinna in bang kisai na neikha eita I chi hia? A kisai ka sakna om mawk ahi. Kei bang, gam-it thu gen, thil paidan dik kasak louh dan gengen thei khat ka hi. Tuni’n gamsung puah theihnang thuneihna nei hita leng ka gen gen bang leh ka tup bang in ka paithei na diam? Paithei dia kigingta lou mawk ka hi. Bangziak in I chihleh I tawm ua, bangchi chi hiam in I ki kaimat thei lai tel uh hi. Koilam hiam a nekguk-takgukna khat va sui dek leng ka kuahiamte toh kiphut ngai di, a thildang ah leng ana hi thouzel di. Huaiziak takmah hinteh I gintak leh I muan taktakte khongle bangmah sem theilou a ana om maimah uh kachi mai. Sep teitei a tanau laina toh kituaklou tak a om hia? A hihkaleh bangmah theilou bang a om a, kuamah toh kiselou a om? Hiaite gel teel di kikal ah om khaleng ken leng a nanung zaw chu teel mai di’n ka ki gingta. Thudik ahi chih bangleng gum theilou, utziak hilou, va gum teitei le’ng ka kuahiam khat toh ki-ngeu et nilouh nang bangle himai thei. I tawm mahmah uh zaw a poi aka ka chimai.
I gam eimah in puahthei lou ding chihna toh kibang. Eimah in I puah keileh kua man hong puah lou ding chih I theihsa hizel. A nek eng buaihuai lua. I tawm mahmah uh eive maw……………
Subscribe to:
Posts (Atom)
Pa leh Inkuan (Pa leh Apackage)
Pa i chih gensau le ngailou, i theih chiatsa ahi. Tutung in insung Pa hihna a tonkhawm toh kisai gen leng i chi a, tulai pau in Pa chih leh ...
-
Zan 20th June 2010 a kholum lawmlawm chu aw.. a gen d danle ka thei kei top. Lumlua chi i va kisil a, kisil khin kinul sung a kho-ul kai zoi...
-
"Lungtom chih khong zo mi phak louh man ahi. Pasal huai kei", chin ka lawmpa'n hon en a, pautam ngai hetlou a kei hon gen ahi ...
-
Pa i chih gensau le ngailou, i theih chiatsa ahi. Tutung in insung Pa hihna a tonkhawm toh kisai gen leng i chi a, tulai pau in Pa chih leh ...

