Saturday, February 12, 2022

Theichian (Thei tum) – 2

Zanlam in Abraham in a kiang a kilak te Pathian apan ahih uh ana theihtup dan i gen ta hi [Theichian]. Huai a i gen chu Genesis 18:1-15 a kimu thu ahi. Tuni’n Isrealte’n Aigupta a pawtsan nung ua, ban thahat a amau pikhetu ana theih khelh dan uh gen kawm in, huai apan zil theih i nei hiam chi en nawn le chi ut ka hi. Pathian in amite (Isrealte) Aiguptate sal a om uh leh a gimthuakna uh za in, veh a, amau te Aigupta Kumpi gilou leh khauh mahmah Faro apan in ban thahat in pikhia hi. Aigupta gam a pawtsan theihna ding ua Toupa thilhih thupilua te i Laisiangthou ah i mu thei hi.

Aiguptate khut apan a pawtkhiaksak nung in leng tuipi luang zua-zua te khawlsak in, tuipi laizang ah leihul tawn in paisak a, Aigupta sabel te ngai a a lunglen hun un leng Toupa’n taisan hetlou in, piching ngen nuai 6 vaal nek ding manna leh vengkeng pe lai hi. Hiai te a thu i sim a ngaihtuahna i piak kei leh simsuak mai theih ahih lai in, i ngaihtuahna pezek in, a mizah khong lungsim mitkha le hang, Toupa thilhih thupi dan muh thakthak in om hi. Mi huai zah zouzai sa nek ding bang a giahbuk ua’h va vaklut mai, tanghou/manna mi piching nuai 6 val leh numei naupang bangzah a pha di ua, huai teng nek di giahbuk pua ah kiphah mai chihte khong ngaihtuah in, chimul thouthei mawk hi. Toupa’n a mite a khualna leh ngaihsakna.

Gamdai ah tui omlouhna a tun chiang un, a dang uh tak a, Mosi tung ah thangpai in suang a denlup bang ana sawm ua, huai ah zaw Mosi le heh mahmah ahi dia, Toupa’n tui a piak ziak a thupina Pathian pekhalou in, Isreal mite taikawm in suang apan tui dawn ding Toupa thupiak in a pawtkhesak hi. Hiai a Mosi Isrealte tung a a hehna ziak in gamchiam mulou ding in Toupa hehna a tung ah a tu hial chih leng i thei hi.

Hiai tengteng a muh nung un, Exodus 32 i tun chiang in mite’n Aron kiang ah hiai hon gen uh hiveh aw. “Hiai Mosi, Aigupta gam apan hon pikhepa lah, bang chita ahia, ka thei ngal kei ua,” chi in, amau ma a paiding Aron in pathiante a bawlsak dia hon ngen mawk uh hiveh aw. Huchi’n huai ah a biak ding uh bawngnoulim bawl in Pathian zakdah a hihkha uh hi.

Hiai apan i et dia tunia kon luikhiak ahih leh Isrealte’n amau pitu pen ana enkhial na maizen uh e chih ahi. Mosi, amau bangbang a mihing mah, Toupa vanzat pen ana nak etluat ziak un, a pitu uh Mosi Sinai tang ah Toupa kiang a thupiak te la a ava om sung in, ana lungke man dipdep ua, amau pitu Pathian pen mulou in, pathian lem ana bawl maimah ua, ana nungtolhsan maimah uh hi.

Eite leng Isrealte bangbang kihi maw le. Laisiangthou a Pathian thupina leh thupiakte mu leh simsim kihi. Huai te ei hinkhua a zat dia Toupa apan ahi chih lam himhim enkha lou, Toupa khut i muh theihdia om pen mulou in, i kingakna Toupa Pathian ana hihlouh huntamlua ana hiveh aw maw. Isreal mipite bang in Toupa mizat te khong ana muanglua, amau te pathian bangtuk a ana ngaisang in, huai ah pathian dangte i na neihsan hun bang le om di’n ka gingta hi.

Evangelist minthang mahmah Ravi Zacharias bang, mimaltak in kana ngaisang mahmah a, Khristian thugin a gup dan, mipil misiamte mai ah mi’ theihsiam theih dia ava genkhiak dan bang youtube a ka et mun pawl leh kana ngaihsan mahmah ahi. A sih bang in le kei khom in sun mahmah kawm in, amaute khong dam lai le uh manphat didan chihte kana sungtuah neuhneuh hi. Himahleh tunai deuh in ama’ tanchin zak nop huai hetlou te zak in om a, vuallelh huai bang ana sa in, ka theihlouh kal in kei mahmah le ka gintak sang in hon khoihkha ana hi hi. A khonung in bel kei bang a mihing mah, a kizatna a san dungzui a khemna sang, huai te ana douzoulou a ana puk, pukthei mah ahi chi in, ka theisiam thei hi. Huai apan zillai ka muh bel, Pathian vanzat/mizat te ka etdan a tung i gen Isrealte dan ana hikha ka hi, amau zangtu Pathian pen ana theichian lou in, a mizat te pen ah ka lungsim ana pekha ka hi chih ahi.

Pathian nasemte ngaineu ni chihna lam a kuaman lak ding bel hihetlou hi. Toupa’n amaute a zat leh Isreal mi nuai 6 valte adia Mosi a thupi mahmah bang in, tunia Pathian gam nasem te leng hithei veve uh hi. I gen ut zawk bel Pathian in mihing kia lou a poimoh leh sing leh suangte le zangthei a, kuamah idolised hiam ngaisanglua a sihgup a gup ding om hetlou, gup a ngaih ua leh amau gum ding ana a sepsakpa uh muanhuai lotel hi. I hinkhua a pitu khut mu chian in thei chian thakthak ni chi gen uang nuam lua ihi zaw hi. 

Monday, January 24, 2022

Theichian (Thei tum)

 January 23, 2022 nitak inkuan kikhopna ah Genesis 18:1-15 ka sim khawm ua, huai ka sim zawh un gen sau didan a hun a lungsim a honglut dandan tamlou ka gen hi. Himahleh a khonung in huai ka simna uh toh kisai ngaihtuahna in hon paisan het kei a, lungsim ah a om nilouh hi. Ka Laisiangthou sim uh thutuun ahih leh Abraham Tapa Piak Ding Chiamna chih thupi nei ahi a, Abraham kiang a Toupa va kilak dan, Abraham amah kia a om hi a, a dak khiak a a et leh mi 3 ana ding, huai te Toupa’ kilakna theipah ngal hiveh aw. Huchia a kiang a ne leh dawn dia chial in chin, amau le a chialna pom in, a kiang ah khawl in nek leh dawn ding a lui bangbang ne leh dawn, huchia Sara in Tapa a neihsak ding gen uh chih ahi.

Hiai a tung a thute sim khin, lungsim a ngaihtuah neuhneuh kawm a ka laibu neihsa khat ‘When Heaven is Silent’ kichi Ronald Dunn gelh dok khia a, ka sim leh aman a bul patna toh Genesis a ka sim uh kizopna khat hong om chet hiveh aw. Hiai ka laibu sim ah a bul patna ah laibu gelh pa’n nitak khat supermarket a hoh thu gen. Amah (Ronald Dunn) kha Pastor hiven, hilele huai supermarket a hoh kha amah inn a nasem zou, trop deuh mai a om, t-shirt lui nipniap silh, jean khekol khuk keek teng, khedap sedeuh mai bulh, huchia kihahkhe dia kisa lai poimoh om ziak a dawr va hoh ahi a. Amah le trop kisa, a saptuam member te muh di bang le lau sim, a van lei di teng kaikhawm zou, counter a va naih leh amai ah nupi khat ana ding lel, huai nupi a church member ahih aman theipah, a nunglam en mahmah kei leh chia dawi khi-khe a va ding hi didan ahi. Nupi nu khatvei kihei in en zauh in kihei nawn, hon theilou eive chia a kipahsim laitak a khatvei kihei nawn in chin, Brother Dunn, nang na hi mo, na suit leh tie lou a hon theilou dek ka maimah vele chi.

Aman a gen zom zelna ah, huai nupi nu’ thugen in ka lungsim hon luah nilouh a, ka saptuam member, amau pastor a kum 7 bang sem ta, kalteng a kikhopna Pathianni zing leh nitak a tel gige hi a, amai ah thugen a 700val vei dingkha ta di hing a, bang chidan a suit leh tie omlou a hon theilou a mawk de aw? Bang ana en zel ade aw? Kei tel lou in koi mun hiam ah ka suit leh tie te ana kikhai mu leh theitum di hi a, Pastorpa’ puan eive chi thei di hi a, hilele kei hon theitum lou chih mawk!! Aban a gen eipau a gelh khiak ding a ama gen ut tak genkha sak zou dia ka kiginlouh ziak in kon reproduce di:

“How many ministers (pastors) had I missed because they didn’t look like  ministers (pastors)? How many blessings had I forfeited because they looked like curses? How many kings had I turned away from my door because they were clad in the rags of a beggar?”

Hiai te ka sim nung in Genesis pen ah ka lungsim a kiik nawn a, hichia kigelh hiveh aw, Mamre tawsaw kiang ah TOUPA a hong kilak hi. Abraham a dak a, a en a, ngai in, a kiang ah mi thum ana ding uhi. A muh tak in puanin kongkhak  a kipan amau mu ding in a va tai a, leilam ah a kunsuk hi, chia kigelh hiveh aw.

Lungsim a honglut mangthei lou tuh:

1)      Abraham in a kiang a kilak TOUPA ahi chih bangchi theih ahi ding? Mihing lim leh mel pu mah a kilak hile uh kilawm hi a, aban a genzelna ah mi 3 mu chia ki sunzom a.

2)      A mihing form bang form hita ve, Abraham nak thupi in hampha hina maizen e, a kiang a kilak TOUPA sawl mi 3 te toh nekhawm, dawnkhawm a kikhawl himai zen hi ua. En huai na maizen e ginna a I pa uh Abraham

3)      A tung a laibu gelhpa gen bang in, bangzah vei I kongkhak bul apan I Toupa I sawlkik kha ta de aw? Lampi ah gari I tailai bang in, I khawlzual kal a I kiang a hong kilak hita leh, I nawlkhin gige khak ahi diam?

4)      Abraham bang a Toupa kilakna thei thei din khalam pichin ngai hina maizen in chia!

5)      Emmau lampi a khualzin nihte bang bek in, I theihtup hetlouh lai in leng, I kiang a hong tu a houlim din I chial kha in, lungsim nopna I neihlawh kha ngei de aw? I Toupa I chial kha ngei mah de aw? Ahikaleh hong naihpan diakdiak a ana nawhmang kha zel ihi de aw?

Hiai thute lungsim a manglou, manpha sa in kon gelh khia. Kei tel in kuahiam in leng banglam hiam a ngaihtuahna ana paizom sak a, hamphatpihna ana neih khak leh chi in.

Friday, August 6, 2021

Ginna A Mihangsan Noah

 Hebrute 11 na i simsuk leh ginna a mihangsante chih hon ban gen suk hiveh aw. Huai mihangsante etton tak vek ahih lailai un, Noah in ka lungsim tunai a hon khoih khak dan a tuamlua khat om hi.

Noah kha i theihchiat bang a Pathian in tuichim tungsak di ka hi, long bawl in chia sawl in chin, thumangtak a long bawl. A gen dan ua kum 120 sung long bawl chih himaizen! Kum 120 long a bawl sung in, mihaipa chih bangzahvei a tuak kha mah de aw? A veng apam nuihsat bangzah vei a tuak mah dua aw Noah leh a innsung mi ten? Bangzahvei engkou leh engchih in a om mah dua aw?

Tulai hun a mi'n hiai pa zaw ki gos sak, ki mihoihsak, hon chih lel ua lehle po zoulou kihi hi a maw. Ginna a mi hangsan masa Hebrew a kigen ten Pathian apan direct a theihsakna mu hive un i chi kha hia? Ei te toh kibang veve maw le. En le Pathian hatkhum ahi chia i pom Laisiangthou toh kituak a i theih, Toupa' deihdan a i theih hinkhua zang dia i kisak chiang a vuallel kisak pahpah khak a om maw le. I lawmvual khat leh nih apan engkouna po zoulou in i nungtolh kha zel hia? Ginna a mihangsan tampi lak ah Noah tungtawn in thathak i la uh aw.

A tangthu dan in i theih thoh a, Noah in kum 120 long bawl i chi a,, huai ah nisuak sim a mi nuihsan, engbawl leh kouna a tuah dingte i iva ngaihtuah thuk kha ngei kei a, tuni'n Noah hinkhua din kibulh mah dih? Noah tapa din ki ngaihtuah mah dih, Noah innsungmi te din kingaihtuah mah dih. I pa te khong, i pasal te khong, i zite khong khami sa in ina kisuanglah mawk kha hia? Kisuanglah kei hial ni. Pathian ta hih kan a kisakthei huai bangmah omlou ahi chih phawk thak ni. Mi' genna te puakzoh kizilni, Noah enton in. Huai kawm in ei kidiksak lozen kei ni. Midangteng khial dan a mu, ei kia dik kisak khak zenzen leh poi mahmah ding ahi chih thei kawm in.  Kei (ei) mahmah leng a chingloupen, hehpihna ziak a ta hihna tanglel ka (i) hih dan phawk kawm in.

Ginna toh kisai in Hebrew laikhak ah hichin ana gen a, "Huai ah nidanglai upate’n phat a loh uhi". Hebrewte 11:2
Ei te le amau bang a phat loh di'n kisa thak ni maw.

Tuesday, June 22, 2021

Vangam


Tangthu khat hichia kigen ka za kha a, a tak hia zuau ka theikei, gen nei kasa. Hiai dan ahi: mi hausa kuahiam a si a, innkuanpih chia gen ding le neilou ahi kha ding, biakna makai te a nasempa kiang ah a hong ua, "na pu vangam ah a pai na gingta hia? Vangam thu a gen ngei hia?" chih a dong uh hi. A nasem pa'n tuh, ka pu ahih leh a hatlai in khualzin lunglut tak ahi a, gam tuamtuam a pha kual hi. A zinkhiakma hun tampi phak a sawmna gam leh khopite tanchin a sui a, phak teitei na ding mun leh et ngeingei ding mun tampi a kigingkhol a, huai mun leh khuate muh kal a ngaklah dan leh, ava phak chiang a a om dingdan a lam-et dan a genchim thei kei hi. Himahleh vangam toh kisai a genlam ka zakha ngei kei a, a lunggulhna mun gengen ka pu ahih ziak in, a gen ngeilouh gam a apai ding ka gingta chiah kei chi in a dawng, a chi uhi.


Tuhun in koi hiam address i phak ngeilouhna phak a ngaih chiang in Google Map ah ikipatma in a lampi paidan i en masa a, ngaihdan tangpi i kaikhawm a, hiai lam kitawn leh thoveng zaw ding eive chi in i kisakhol hi. I va hoh taktak chiang in i GPS i en kawm a, huai iki makaihsak a, haksa lou in i hohkhak ngeilouhna himahleh iva zongsuah thei zel hi.


Gingtute khovel ah khualzin ihi a, khualtaam lel ihi. Ei a ding in tun i sawmna hiai tan ahi kei a, leitung hinkhua i zoh chiang a Vangam lam-en kawm a paipai te ihi. I final destination i chi di hia, i ultimate goal pen vangam ahi. Huchih ahih lai in, i manoh gam i chiang hia? A tung a etsakna i gente bang in i manoh gam i suikhol na hia? I phak ngeilouhna gam, i muh ngeilouhna gam ahi a, i GPS i on gige na hia? Ei gingtute adin bel vangam zuan a i paizel lai in i lamlaktu chu i Laisiangthou ahi mai hi. I Laisiangthou i en gige hia i lamhaih louhna din? 


Vangam toh kisai i heutu masa khat in hichi zodeuh leh chih omlouhna ahi chi in a hilhchian achi ua, huai mah tutan a hilhchianna bukimpen ahi lai mai ding. Bangmah hichi deuh leh chih omlouhna gam tunkal ka ngaklah ngei. 


Khovel bukimlouhna gam, nat leh sat, sih kikhen na gam ah i om lai in, a chang in hiai mun i tunna ding, hiai tan a bei ding bang khop in i lungsim ana det man zel a, khualzin paizel ihih lam iki mangngilh kha a, vangam i lungsim apan ana tolhmang kha thei zel hi. Hiai lei zaw tangtawn gam chinglou ahi a, huai ziak in bukimlouhna khovel a i om lai in lungkiakna buannawi ah i tumkha zel a, bangchi bang in gingtu hinkhua zang mah le hang, gingtu hinkhua ah nat leh sat, gentheih-haksa omlou ding chih ana hikei a, khovel a om ihih man in, khovel a om nat leh sat, lungkham-mangbatna leh sihna te i tung a tung ding him ana hi a, gingtu i hihziak a i pelh theih ding hilou hi. Himahleh hiai te tengteng om nawnlouhna vangam manoh a pai lel ihi zaw a, bukimna gam zuan a i pai lai in, lamkal ah lungkimlua a, i tupna mangngilh kha chih omlou ding in i GPS uh i on gige ding uh aw, Laisiangthou i simsim ding uh aw.


Gingtu masate'n tu hun sang a vangam, i tunna ding mun leh manohna gam, i lam-et van kanaan ana muchiang leh theichiang zaw uh ahi de aw? Ginna a vangam ana sungtuah ua la a ana phuahte khong uh thupilua a, tunitan in tulthei lou hi. Amau ginna mit ana chiim mahmah diak a bang hi. Ei ten le thathak la in, vangam, bukimna gam mitsuan thak ni maw. Vangam a nop dingdan ka gen thei kei, muh ngei nailouhna gam, bangchi bang phet ahi diam ka mitkha ban kei. Himahleh, hon gum Toupa tuah masak penpen a ka neih chiang in, ka theihkimlouhte ka theikim ta dia, dotna ka neih tengteng, dawn ngailou in, Toupa meel muh lel in lungkim mahmah ding in ka kigingta hi. Aw ngai nang e, thangvan gam nuam, tun kal ngak la'ng!


Sunday, June 6, 2021

Thil Khat

Toupa’n Martha, Martha, thil tampi na ngaihtuah a buai neive; thil khat kia a kul ahi. Mari in tanhoih a tel a, huai laksak ding ahi kei chi in, a dawng hi. Luke 10:41-42

 

Martha kha Toupa' adia sem leh bawl a buai mahmah ahi. I Toupa Jesu leh anungzuite a inn ua va zintung uh ahi ua, a nek leh dawn ding uh kaikhawm leh bawl a buailua, kidaihlah kisa mahmah hi ding dan ahi. Huchih lai a a sanggamnu Mari, Toupa khebul a tu hiuhiau a Toupa' thu ngai a om a muh leh a hehsuak phut himai thei inchin hichia gen hiveh aw, Toupa, ka sanggamnu'n kei kia nasem a hon buaisak a, amah hichia a om hiuhiau poisalou na mo? Hon huh di’n sawl ve  chi khekha khong hi ding dan ahi. Toupa Jesu'n ahimah ve, na sanggamnu va panpih phot aw, awl in ka thugen na ngai na di chilou in chin, thil khat kia kul ahi, Mari in huai tanhoih a tel laksak ding hilou ahi chi daih mai hiveh aw.

 

Martha bangbang a hinkhua kizang kha zel ana hi maithei maw le. Inn sung nuam leh hoih i deih a, tate’ maban khual chi in guhtui kangzen a pang i na kisa lua a, inn kilawmsak di, a sung a i om chiang a hon hulum sak di i deih a, i kaikhawm zel hi. Inn sung nuam leh hoih bawlna dia i panlaknate a phatuam tham a, hihfuh lua hi a iki theih hun le omlua. Himahleh  banghiam a kimlou a om lam hong kilat hun om zel maw le. A diak in hun haksa leh thawmhau huai i tuah chiang in, hiai thil khat pen poimoh dan dawk kuau zel maw le.

 

Huai thil khat bel Toupa khebul ah tu a, a aw ngai a, a thuhilhna zuih di ana hi a. A khebul ah tu manlou, Toupa toh kichimatna i neih khaklouh  chiang in a dang tuamtuam a pan ina lak khaknate le a thawnmai a bang hi. Hiipi in nikum apan i tenna gam hon nawk a, i thuak lel a, bangtan i thuaklai dia i thei kei. It leh ngaihtampi i suun ta ua, bangzah i suun lai dia i thei kei. Tubang hun haksa leh thawmhau huai ah i om lai in, huai thil khat neite adin bel bangteng tung leh le Toupa phal, bangkim tung a thunei in lem a sak thuak ka hi chih theihna a om hi. Nuamtak a  chih bel ahi tuankei kha ding, himahleh hun haksa ah Toupa apan hih hatna muh ahi zel.

 

Hiai thil khat manphat dan Kumpi David in ana muchiang mahmah a, hichi'n ana gen hi. Nang loungal thilhoih himhim ka nei kei (Sam 16:2b) ana chi hi. En bel thildang hoih i sak tamlua mawle, thildang kipahna hon tuntu i hihsak ana tamlua, hon lungkimsak hi a i theih ana tamlua. Kipak leh nuamsa a i om laiteng a kipak taktak, lungkim taktak kisak a om. Mahleh, khovel bukimlou tak a khosa ihih man in, lungkim, kipak gige chih omlou a, thawmhauna, banghiam kim kisaklouhna in hon nawk hun om zel a, tua hun chiang in hiai thil khat a poimoh dan kilang zel hi. Toupa khebul ah, a aw za ding leh a thuhilhna ngaikhe ding leh hiai a poimoh thil khat kia mah lunggulh ding ana hi. Na biakin huangsung intual a ni khat om tuh mun dang a ni sangkhat sang in a hoih zaw hi chi in Sam mah ah ana kigelh hi. Huai thil khat kia a kul pen i nei ta hia? Hoih isa hia, huai kia hoihsak in i nei hia? I lungkim hia Toupa Khebul a om, mundang lunggulh zawk i nei hia?

 

Sawltak Paul in thil khat  ka hih, nunglam a omte mangngilh in, malam a om pen ka delh hi ana chi hi. Mihing kuamah bukim i om kei, bukimlouhna khovel ah. Tua bang ahihlai in, i bukimlouhna mah nung-et a, huai mah maban suanmohna a nei, ei kipalpukna di lel a nunglam en nilouh i hihkhak leh hihkhial ding ihi. I hinkhua paisa a i hoihlouhnate Toupa'n thei nawnlou, ei apan gamlapi ah koihkhiak a omta. Toupa Jesu khebul a tu a, thil khat a kul pen i neih nung Sawltak Paul bang in thil khat i hih ding uh, nunglam a omte mangngilh in, kipahman mu ding in phakchiam delh in i tai ding uh. Ginna kidouna hoih i sual ding ua, tangtawn hinna i len chinten ding uh. I dou ding a tam kha ding e, khovel hoihna, nopsakna, leh muh theihlouh kha natan i dou  ding uh, tua tengteng Toupa hatna leh panpihna  toh i dou zoh chiang in en leng Sawltak Paul bang in thukhitna lungmuangtak in hiai  bang in i genthei ta ding hi. Douna hoih ka dou khinta, ginna ka lenkip paisuakta hi. (II Timothy 4:7)

 

Toupa'n thil khat kia a kul ahi a chi, tua thil khat i nei ta hiam? Toupa' khebul ah Mari bang a tanhoih tang ding in tu ni aw.

Thursday, February 11, 2021

Job Laibu: Kei Hon Suk Khak Dan

 Job Laibu i chih Laisiangthou a laibute lak a khat ahi. A tanchin i theih mahmah uh ahi a, huai lam gen i sawm pen hilou hi. A tangpi thu in bel Job a kigen chiang in gimthuakna, mangbatna, bangziak a mi diktat in thuak hiam chihte toh kigenkhawm tangpi a, huai mah leng a laibu laimu ahimai diam ka chi hi.

Himahleh tunai a Job laibu ka sim khak apan lungsim a hong lang khenkhat ka gen ut hi. Job 11: 5-6 ah "Himahleh Pathian in thugen maizen leh zaw, nang dem in a mukte hong leh; Huchi in pilna thugukte nang a hon ensak ding a, a theihna ah thuah tampi ahi chih: huaiziak in na thulimlouhna sang a tawmzaw na lak ah Pathian in nang a honphut chih thei in", chi in Naaman mi Zophar in a thugen masa pan hi. Job gimthuakna a va veh dia kuan a lawm 3te lak a khat ahi Zophar.

Hiai na thulimlouhna sang a tawmzaw na lak a phut a om na hi chih lak ka sim in ka lungsim Job laibu kipatna Bung 1na lak ah a kiik nawn a, Job hihna kigente ka enthak nawn hial hi. Job bel, mi hoihkim leh tang, Pathian kihta, hoihlou mudah chi in kigen chian masa hi. Aban i simsuk leh Pathian mahmah in Setan kiang ah Job mihoihna kisialpih mawk hiveh aw. Job 1:8 ah, "TOUPA'N Setan kiang ah ka sikha Job na ngaihtuah ngei hia? Amah bang a hoihkim leh mitang, Pathian kihta a hoihlou mudah lei ah lah kuamah a om ngal kei a" chia kigelh tel hiveh aw.. Pathian in Setan chouna dia a neih ngam mi hoihkim hitel a! Zophar, nang huai theilou maw, bangziak a na thulimlouhna sang a tawmzaw a gawt a om na hi chi ngam na hia, phelphal mahmah chin chih ut huai phial ding dan ahi Job adia. Mahleh Zophar bang mohsak sim a ka omlai in Zophar bangbang mah ka hi kei mo? Ka mihinpihte ka en a, amau zaw a huchia ua Pathian in le huchih ahi di, a huchih ziak uh hi ding eive kana chi mun vele, Zophar sang a hoihzaw ka hi hetkei, ka uang zo mahmah chih hon kimuchian sak mahmah hi.

I genlat zual bang Pathian in Job minsial in setan ana chou ek mawk dan ahi. Amau gel kichouna Job in nakpi in thuak a, neih leh lam, ta leh nau leh a taksa pumpi mahmah ah thuak hi. Tua bang gimthuakna chiteng a thuak lai in leng Job 2:10 (b) ah, "hiai tengteng ah Job in a muk in thil a hihkhial kei hi", ana chi lai hi. Job in haksa, kam a uanglua chi a gen beh didan omlou khop a thuak lai in, a kam in khial lou a, Toupa apan a nuam leh haksa leng i tan ding ahi chi in Pathian kia ziak ahi chi thei hi. Aban ah Job lawmte thum in a gimthuakna a zak un va veh ua, a kiang a ni 7 leh zan 7 a dahna dahpih in kuamah paulou uh hi. Paulou chih mah bangmah kua zakdah ding genlou uh hi. Pau tam kei peuhmah le hang i mihinpihte lungsim nasak di leh Pathian zakdah ding kigenlou ding mah ana hi mahmah hi. Kei bang mi pau ut te adin a haksa mahmah zel a.

A lawm 3 te lak a Job hong kidiksak mawk ta hiveh aw a ban i sim zel leh, a lawmte mah in le koi hiam a na khelh ziak a hiai bang thuak na hi chi lam a genpih uh. Amah le ki midiksak mahmah hi ding hiven, ana ut deklou, a lawmte kamkhat apau ua leh aman kam sawm (10) a dawng chih theih ding khop in pau kha mawk hi. A mihinna hong pawt, a kidiksakna hong lian ahi peuhmah dia Job 31:6 ah "Bukna diktak ah hon buk dih ua, Pathian in ka thutakna thei hen", chi hial hi. Job lawmte bang a i lawm leh vualte gimthuakna, haksatna, kipahna i va delhni in, amaute puakgik va behlap a, amaute thil hihkhialsaktu va kihithei gige ana hi eive hon chisak mahmah hi. Pilvanna di tam, mihinna a zoh haksa di ngenta hi maw le. Ei lah i lawmte lungsim nuamsak di kisa zomah!

Job in a lawmte, amah bangbang a a mihinpihte a thazoh mahmah mai a, a lawmte pau na bung khat sung ah a kigelh leh Job' dawnna bung 2 sung khong hizou tangpi mawk hi. Hiai hi mihingte paidan hi mahmah e maw. Kuahiam in bang hiam hon gen leh a hihlouh dan, ei dik dan, ei hih hoih dan a leh tampi a genkhum ana kihi mah veh aw maw le. Huchi bang a a lawmte a dawn ziahziah lai in, Pathian hong pauta, Job, nang na kawnggak aw le, pasal na hihleh, hiai ka thilhihte maw non question, kei dotna hon dawng aw le chi a dotna a kizom ziahziah hon dot leh Job in a lawmte a dawn ziahziah toh kikhaita khopmai maw le. Pathian le fair kei, a dik a tang in vaihawm kei i chi mun mahmah a, mimal in vuina ding bang i hau a, dawnna Job bang in i mu kei maithei. Mahleh thupi a amah i muh chiang in i dotna tengteng bei hiau ding in ka gingta hi, a ziak bel Toupa'n Kei "KA HIH KA HI" chi hmiah mai ahih chiang in.

Sunday, December 27, 2020

EBENEZER!


Toupa hoihna, ompihna tang in tukum, kum chituam tak ah, dipkuat leh thawmhauna tampi toh tuni tukum a dia Pathianni tawpna tan a honpi Pathian ka phat hi.

29 December 2019 in EBCC Delhi Thanksgiving Sunday ah hiai Bible tang apan in ka kipahna kana gen a, huai tuh “Kei ka lum ka na ihmuta a; ka khanglou nawn a; TOUPA’N a hon na len gige hi.” (Sam 3:5) Hiai thu kpansan a kipahthu ka gen nung Kum khat a phakna ding ninih in sam ta tuni 27 December 2020 in leng hiai mah ka lungsim ah a gingging lai hi.

I hinkhua ‘dengdel’ a hih dan tukum sang a chiangzaw a i theihtheih didan dang omlai de aw ka chi zozen hi. 2019 kum beikuan in China gam in natna chituam mahmah dou ahi chih kiza pan ta a, ei gam khong hon baan hial dia hia chi in lungmuang tak in i niteng hinkhua i sunzom ua, kum hong thak in March kha tawp apan i gam pumpi khakbit in a om a, mangbat huai mahmah hi. Lamlian a pai muh ding omlou, van a leng vasa lou muh ding omlou. Ka omna kong tak ua National Highway-2 (Mathura Road) om hiven, huai lampi awng deuh chih ding hun om vang mahmah  ahi a, kum 6 bang huai lam zuul a om ka hi ta ua, thakhat a lampi awng, muh ding omlou dai zikzek mai, a ging zak om sun ambulance siren haam vengveng mai, ngaihtuahna paisau mahmah hi. Tv news i en a, thu kipah huai muh leh zak ding omlou, damlou a kithei masa sa ambulance a puak khiat a om, awl-awl in i mi i sa lak hon ban ta, ambulance a a lutlai video khong uh, muh sese ut huai penlou ahih lai in, i whatsapp inbox ah hong lut a, et louh theihmai ahihlai in iva enkha teitei a, diip ana e!

Mihingte kipilsak in, hihthei leh siam kisa in, Pathian a poimoh ahia  chi ut khop a iki  chapousak lai in, sum leh pai ka nei vele, kua ka poimoh a i chih lai in, numei leh pasal om dan  chintawk le thei zou nawnlou, numei bang pasal kisa, pasal peuh numei kisa, pasal leh numei hih kop chih bang a Pathian’ thu toh kituak en nawnlou a, mihing hihna suang, gam lian leh changkang kichi, vanzat bangkim ah a penpente ka hi uh chi ut gige te tan in, hiipi hong leng a, kuamah a pangzou i om kei tel uh maw. Khovel khatvei thu a hichia buaikhat a buai chih khong om thei di mah a diam i chih lai in, ana nak om theihna mai e. Dengdel hina mai hang e, Toupa thangpaihna ni ah hiai sang a mulkim huai zaw lai ding hi a, nak pan zoh kei na ni hang e chihte chiang mahmah a, bangmah lou leh dengdelpi, zan i ihmu a, Toupa khut in hon na ompihlou hileh ihmu paisuak mai ding ana ki hi na ngut e aw hon chi sak.

Zingchiang bang ni hong suak dia chih theilou, dipkua gige sa a hunte zatlai in, tukum bei dek kuan ah ki om ta, tukum zaw pal galkai thei di i bangta chi a lungsim a December hun nuam dingte mitkha lai in, November 11, 2020 zing thou, toilet lut bangmah gim ka za kei mawk hi. Lungsim nuamlou sim, pawtkhia, sanitizer a khut kap, ka nap leh nak bang siip sungsung, a gim za tuanlou, ki muanmoh dan om lua, gingta ut nailou lai. Kitchen ah va lut, garlic kheh in nam nawn, za tuan diak samlou. Tun chu test se louh a le i lauh gige hiipi ana kai kha (vei kha) ki hi petmah ta eive ka chi a lungsim in. Mi kidaih in, gamtat se ngailou, tate kei etkol ngailou hileh test se lou a kikhum tuam suk mai di khop a chiang ka kisa mai hi. Mahleh, kei tanchin a chiang khat muh theih di om kei leh ka zi ofis a kai ngai dia, naupangte hichia ken ka etna ngaihna omlou chi in 11 November sunnung in AIIMS emergency ah ka cousin duty a om lel in hong kuan in test di a chih ziak in kava kuan a, kava test hi. Nitak dak 10:30 khong in a result hon khak a, kimuanmoh sa mah bang in POSITIVE chih ana kigelh dengdang a, hun dang leh thildang hileh kipah huai lotel ding ahih lai in, tutung a positive chu positive lou tak  ahi. Haha!

Huchi’n room tuam ah huai zan apan ka kikhum a, ngaihdan khat a kilimbawl lua mah bang nuihzat huai sim sak a om. Kilawhsawn baihlam dan kigen uang hi a, kou lah ka innkuan ua ana giak khawm gige, va om tuam ngai mah hia chih khong. A lehlam ah, ama a chu kimuanmoh didan le omlou a theilou kihi a, tua chu i hihna chiangtak om va kitheihmoha bawl di ahi dia hia chi in giahtuam mah hoih di ka chi ua, ka giak tuam a, thawmhau huai kasa. Nidang a zaw damlouhna i neih chiang a bang na duh, bang kon bawlsak dia, na om nuamlou om hia, chi a i lu khong hon dapsak a, nuamtuam lua hi a, tua bel, nek leh dawn di bangbang kongkhak ah a koihna di khat ka dawh ua, huai apan ka la sawn a, ne in ka dawn a, mihing hizenpi ganhing vak a vak in ka om maimah! Bangmah kihi kei na mai e, ka zi leh ta chi a ka kineihsak mahmah leh ka it leh ngaih mahmahte toh nekhawm dawnkhawmlou a tang om mai chu, a nuam kei hial! Ka tapa in a theisiam thei nai kei a, room hong lut,ka tungah hong tutsawm a, Bawi, ken hon pomthei lou phot di, hiai room ah hong lut nawn ken aw ka chih lai in, amuh louh  din ka mittui ka nul a, ka khasia. 

Ni 4 khong zoh in thil gim zak theih khenkhat ka nei nawn pan ta a, hoih dek ta di chi a lam-en tak a ka omlai in, November 22, 2020 zingkar in inteknu’n gim zalou ahih dan hon gen a, ka gingta ut kei phial hi. Ka lawhsawn lehle kilang pah dia gingta hing a, tua ei le thil gim bang kiza nawn ta, a ni ching di ngak kihi, ka test nung ni 10 bang himan ta hi a, ka chi sim a. Huchi’n ka innkuan un AIIMS mah ah kava tai nawn tultul ua, ka va test nawn ua, kei le positive lai, ka inteknu le hong positive tamai! Ei kia ihihlai a le thawmhau kisak nak lai a, nupa in kon positive ua, ngaihtuahna a pai sau theilua a, a nuam kei. Kei ziak hi in ka koih a, kimohsakna ka nei, ka share ut kei a. Zan kal sun kal in kua hiam zaw samsam buaisia in om le ung naute honna etsak zual in ka chih ding uh om hetlou, innkiang a vai innvengte lah hon galmuh ua lehle tai mai lak a, a nuam kei hial! Zankhat thu bang in ka nupa  un buaisia in, khanglou nawn kei mawk le ung, zing khuavak dia tate’n I dinmun le theisiam lou du hitel uh chihte, puak a gik a, himahleh Toupa khut in honna len a, ni thak hun thak mu kia hilou in, hiai hipi apan damna hon pia a, EBENEZER! Ka chi uhi.

Hiai bang tengteng ka thuak lai un thilkhat ka thei, huai tuh “Nang loungal thil hoih himhim ka neikei” Sam 16:2(b) Kou thawmhau leh mangbangtak a ka omlai un Toupa hoihna tampi ka mu ua, deihsaktu leh thumpih ding Toupa’n tampi hon pia a, huai ka ‘thil hoih’ uh ahi. Honna thumpih ka hi uh lunglel lou in aw chi a fone tungtawn a tha hon guan ding bang, sms leh whatsapp msg tungtawn a hanthotna thu leh la tampi ka don zouzaite uh a thupi lua hi. Tampi hanthotna leh thagotna ka muh lak ua khat kia kon taklang dia, hichi’n hon gen a, zanhal nitak kikhop dek bang a naute’n a hon theihlouh ding uh lau in TV ah na family picture uh kapkhia in konna thumpih uh a chi a, ka kipaklua a, ka khasiat tha a suak zel hi. Hon thumpihtu leh hanthawn tengteng tung ah kipahthu kon gen uhi. Hiai zah a it tu leh deihsaktu ana hau ka hi maw, laphuaktu in ka hauhsakna zaw Khrist ahi a chih ana dikna mai e, hiai a it tu, thumpihtu ka neih tengteng toh a kibang a ka neih uh thil hoih khat kia om, huai tuh Jesu Khrist ahi chih ka muchian thakthak uhi. Toupa’n thupina tang hen!

Hiai ka gelh lai in kipahna leh khasiatna tampi toh ka gelh a, Toupa’n hiipi te thuak mah le ung, hon damsak a, ka ta neute uh bang bangmah chi hetlou a om a, kum thak galmuh thei a honpi ziak in a thakthak in kipak Toupa,  Ebenezer ka chi ua. Huchihlai in hiai hiipi ziak mah a it leh ngaih suun tampi mah om ua, ka kisaikhakpih uh nai chikchik le tampi om ua, saptuam makai, Toupa nasem muanhuai taktak tampi mah i suun ua, amau te ka suun lua ua, ka ngai ua, hiai bang a lusuuna thuakte tengteng leng kon thuakpih petmah  uhi. Tuni’n taksa lam a damna ah Toupa’n kou nupa bang hon pi galkai lai in, it leh ngaih tampite Toupa’n lui gaal honpi galkaisak a, amaute ziak in leng Pathian min ka phat hi. Galkai ngen a kihi a, amaute bel ginna a i lamet gam honna kaisan masa te ahi ua, amaute toh khatvei kituak nawn ding ihi chih khat leh khat iki khamuanna hihen aw!


Pa leh Inkuan (Pa leh Apackage)

Pa i chih gensau le ngailou, i theih chiatsa ahi. Tutung in insung Pa hihna a tonkhawm toh kisai gen leng i chi a, tulai pau in Pa chih leh ...